Translate

maandag 24 januari 2022

Gevreesde conrector gaat op zondag naar voetbal

Binnenkort hebben we een reünie van onze middelbare schoolklas. Eén van de vragen van de organisatie was, of we eventueel een herinnering wilden schrijven aan onze 'favoriete leraar'. Ik moest het antwoord schuldig blijven.


Want op een paar uitzonderingen na heb ik weinig positieve herinneringen aan het  kille klimaat op deze strenge, orthodoxe school, onveilig vanwege de houding van de rector, de conrectoren en de meeste leraren. Ik vreesde ze met grote vreze. 

Veel meer schoolgenoten
En dat alles gold, naar ik inmiddels heb begrepen, voor veel meer schoolgenoten, zelfs voor meer dan ik ooit gedacht heb. Onlangs las ik een stuk van een leeftijdsgenoot en plaatsgenoot, waarvan ik altijd gedacht heb, dat hij veel intelligenter was dan ik en fluitend zijn diploma had gehaald. Hij schreef: “De eerste jaren gingen nog wel - op de klassenfoto kon ik nog lachen -, maar de laatste twee jaren waren een lijdensweg. Hard werken, veel onvoldoendes, weinig vreugd. Dat ik desondanks het diploma heb behaald, is nog steeds een mirakel”. Ik kon me er volledig in herkennen.

Meest gevreesd
De meest gevreesde onder de leraren was wel de conrector, tevens leraar biologie. Hij had -zoals meerdere leraren - een bijnaam, die hij ontleedde aan het feit, dat hij* - zoals een medeleerling het plastisch omschreef - "onhoorbaar sluipend achter een groepje leerlingen kon opduiken om hen de mantel uit te vegen".
Ik ben in mijn schooltijd een paar keer uit de klas gestuurd en dan moest je je melden bij deze conrector. In een brief uit die tijd schrijf ik bitter over één van deze incidenten: "Ik ben de klas uitgestuurd bij de leraar Scheikunde. De conrector heeft me zwaar gestraft. Ik moest op een vrije middag terugkomen. Dat heeft me een hele maandagmiddag gekost. Zonde van die middag".

Bescheiden in koralen
Wie schetst echter mijn verbazing, dat ik nu op de speciale website van de reünie lees, dat deze conrector "eenmaal thuis zich, geregeld tot ’s avonds laat, wijdde aan zijn eigenlijke expertise: het determineren van koralen. Hij was op dit onderwerp gepromoveerd en verwierf hiermee wereldfaam; van over de hele wereld werden hem koralen toegestuurd ter determinatie". Maar dat niet alleen: hij was over zijn eigen prestaties veel te bescheiden: "In een overzichtsartikel van zijn hand had hij tien van zijn eigen  -en belangrijke- publicaties weggelaten; dat werd later rechtgezet."
Twee van onze leraren assisteerden hem bij zijn vrijetijdshobby: de één met Engelse teksten en de ander met fotografie. De conrector beloonde hen door koralen naar hen te vernoemen. Pas na zijn overlijden werd een koraal naar hemzelf vernoemd.

Voetballiefhebber op zondag
Maar nog erger: de conrector bleek, net als ik, een enthousiaste voetballiefhebber en bezocht geregeld de thuiswedstrijden van de plaatselijke voetbalclub. Maar dan wel op op zondag, de Dag des Heren! Een zeer te laken gedrag in een omgeving, die opgevoed was met het Gebod tot Zaterdagvoetbal. Hij was dus helemaal niet zo streng gelovig! Hij werd bij zijn bezoeken -als tweede im Bunde- vergezeld door de conciërge van onze school. Bij hem moest je je met knikkende knieën melden, als je 's morgens te laat kwam, waarna meestal een straf van de conrector volgde, als je volgens hen geen goede reden had. 

Waarom?
Ik vraag mij nu, zo'n zestig jaar later af, waarom onze conrector deze andere, meer menselijke en minder orthodoxe kant van hem nooit aan ons heeft meegedeeld en getoond. Mijn gevoelens van zeer grote vreze voor hem zijn nooit verdwenen. 

* De namen van de hier geanonimiseerde conrector, leraren en conciërge zijn bij de redactie bekend.

zondag 23 januari 2022

Ik beken: ik was een wappie!

Mijn vroegere middelbare schoolklas organiseert in april een reünie. Dus komen er allerlei herinneringen weer boven aan die schoolperiode. Zoals aan de voetbalwedstrijden op de nabije, meestal lege, Veemarkt in de vrije tussenuren. 


Daar speelden we fanatieke partijtjes. Zelfs op vrijdag, wanneer de hele markt vol stond met veewagens en koeien, voetbalden we tussen de hopen koeienstront door. Dat waren iedere dag weer gouden momenten tijdens een nogal vervelende schooltijd. 

Plompverloren
De meeste gegeven vakken op school spraken me niet aan. Zeker niet, toen er plompverloren plotseling een les 'kosmografie' werd toegevoegd. Gegeven door de - ook al niet geliefde - leraar Scheikunde. Wat moest ik in hemelsnaam met 'paralaxen'?
Wel was het een vak, dat niet meetelde voor de overgang naar een volgende klas en het eindexamen. Dus belangrijk was het niet. Maar ja, repetities waren er wel.

Platte aarde
Gelukkig was er juist in die tijd - we spreken over de jaren zestig van de vorige eeuw - veel publiciteit rond een groep in Hilversum, die beweerde dat de aarde plat was. Dat bood uitkomst! Mijn schoolkameraad en ik besloten spoorslags aanhanger te worden van de platte aarde.

Toen er een repetitie kwam en we geen goed antwoord wisten, gaven we op een aantal vragen het antwoord, dat die vraag onzinnig was. Want de aarde was immers plat. Het leverde ons een 5 op! We waren de enigen in de klas met een onvoldoende...

PS:
Voor de goede orde: het is alsnog goed gekomen met ons als wappies avant la lettre. Ik geloof weer in een ronde aarde!

zaterdag 22 januari 2022

donderdag 20 januari 2022

Waar komt de uitdrukking 'Een kat in de zak kopen' vandaan?

De uitdrukking ‘Een kat in de zak kopen’ komt u ongetwijfeld geregeld tegen in de media, evenals op tv of in kranten. Wat is de betekenis van deze bijzondere uitdrukking? En hoe is hij ontstaan?


Historiek.Net geeft het antwoord. We citeren. 

Een aankoop die tegenvalt
Wie een kat in de zak heeft gekocht, heeft een aankoop gedaan die kwalitatief niet goed is. Zonder goed vooronderzoek of het goed bekijken van de verpakking is er iets gekocht, wat achteraf gezien een miskoop bleek te zijn. ‘Een kat in de zak kopen’ kan dus voorkomen worden als je goed oplet bij het aankopen van spullen of producten. Wie kritisch is bij het uitzoeken van winkelwaar en goed nadenkt over een aankoop, koopt normaal gesproken geen kat in de zak…

Naast deze betekenis kan ‘een kat in de zak’ ook de betekenis hebben van bedriegen. Als iemand zegt dat er iets anders dan een kat in de zak zit die verkocht wordt, dan is hij of zij een bedrieger.

Over de oorsprong van het gezegde
Een kat in de zak kopen is volgens etymologen ontleend aan mensen die een haas wilden kopen in een zak, om thuis te bereiden en op te eten. Als ze niet controleerden of er wel echt een haas in de zak zat, kon het zijn dat ze bij thuiskomst ontdekten dat er een kat in de zak zat. Ze waren dus opgelicht en hadden letterlijk een kat in de zak gekocht.

Het spreekwoord is in elk geval al sinds de vroegmoderne tijd in de Nederlandse taal bekend. Schrijver Carolus Tuinman vermeldde in zijn spreekwoordenboek uit 1726 het volgende: “Men moet geen kat in een zak koopen. De kooper zoude daar door lichtelyk konnen bedrogen worden, als ware de kat een haas.”

Soortgelijke uitdrukkingen in andere talen
In andere talen zijn er vergelijkbare uitdrukkingen. Zo kennen de Russen, Noren, Fransen en Polen deze uitdrukking ook. In Spanje spreekt men in dit verband van 'dar gato por liebre', ofwel: ‘iemand een kat in plaats van een haas geven’. Tenslotte moet ook het Engels genoemd worden, waar het gezegde ‘a pig in a poke’ bekend is: ‘een (speen)varken in de zak’. Net als in Nederland wordt dit gezegde gebruikt wanneer iemand iets gekocht heeft zonder goed na te gaan of de aangekochte waar wel deugt.

woensdag 19 januari 2022

De hertaling van het Wilhelmus door Jan Rot

Jan Rot maakte de volgende 'hertaling' van ons volkslied, het Wilhelmus. Koning Willem-Alexander reageerde, toen hij het hoorde, met de opmerking: 'Interessant'.  

maandag 17 januari 2022

Vogelboulevard is veranderd in Kalverstraat

Ik ben een liefhebber van weidevogels. Dus fiets ik al tientallen jaren lang met regelmaat naar de Vogelboulevard. Op een stille weg door een wijds polderlandschap.

Helaas is van die stilte intussen weinig meer over. Dankzij Corona. Want steeds meer fietsers en wandelaars kruisen mijn pad. Met nogal eens een Ipad in hun oren. Of turend op hun smartphone. Steeds vaker vergezeld van een loslopende hond. 

Kalverstraat
De Vogelboulevard gaat steeds meer op de Kalverstraat lijken!
Ik hoop daarom, dat alles, inclusief de horeca, weer snel helemaal open gaat.
Corona-virus, kom mij hierbij te hulp! 

Lees ook:
* TV-journalist Tijs van den Brink als ramptoerist

vrijdag 14 januari 2022

Curieus eerste NTS-Journaal in jaren vijftig

Begin 1964 schreef ik in een brief aan een vriend: “Er staat een heugelijke gebeurtenis bij ons thuis te wachten. Er wordt momenteel druk beraadslaagd over het kopen van een televisie. Het ziet er wel naar uit, dat het er komt. Mooi werk is dat. Sjoukje, WK schaatsen, PSV, OS in Tokio enz. , dat kunnen we dan allemaal bekijken! Hopelijk komt er geen onverwachte kink in de kabel. Ze zijn hier nogal benauwd, dat mijn huiswerk voor school eronder zal lijden”. 



Foto: uit Wikipedia

De geschiedenis van de Nederlandse televisie gaat terug tot in de jaren 1920, toen Philips experimenteerde met het uitzenden van filmbeelden. In 1951 begonnen de omroepverenigingen met uitzendingen voor televisie. In 1964 was de eerste commerciële televisiezender actief vanaf het REM-eiland. Legale commerciële zenders kwamen op na 1989, toen RTL-Véronique vanuit Luxemburg op de kabel werd toegelaten.

Eerste uitzending Journaal
Op 5 januari 1956 om acht uur ’s avonds begon de allereerste aflevering van het NTS-Journaal op de nog maar circa 35.000 televisietoestellen die Nederland toen telde. Het programma werd voorafgegaan door een kort filmpje met nieuwsbeelden op een vrolijk muziekje. Dat eerste journaal werd in de kranten van de volgende dag met complimenten overladen, maar in de Hilversumse omroepwereld klonk een scherp protest uit de hoek van de NCRV.

Het danseresje
In de leader zat een beeld van twee seconden van een danseresje in tutu. De protestants-christelijke omroep deelde aan hoofdredacteur Carel Enkelaar mee ‘voor dit onderdeel van het journaal geen verantwoordelijkheid te kunnen dragen’. En dus verdween het danseresje uit het filmpje, want Enkelaar was als hoofdredacteur de uitvoerder van de wil van de omroepen.

Bewaard
Het is curieus dat dit eerste NTS-Journaal mét die bewuste leader in het omroeparchief altijd bewaard is gebleven. En het weer is niets veranderd....

Inhoud
De allereerste uitzending van het NTS-journaal had de volgende inhoud:
1. Beginleader
2. Schaken: Max Euwe wint Nederlands Kampioenschap van Jan Hein Donner
3. Vrijwilligers nemen dienst in leger West-Duitsland
4. Voorbereidingen driekoningenfeest in Tilburg
5. Staking vissersvloot in IJmuiden
6. Kerstboomverbranding in Amsterdam Nieuw-West
7. Bejaarde vrouw exploiteert oliebronnen in achtertuin in VS
8. Jaarlijkse stierenrennen in Pamplona, Spanje
9. Intocht Nederlands Studenten Orkest in Bergen
10. Leader weerbericht en weersverwachting van weerman KNMI
11. Leader einde NTS journaal

Bekijk:
Eerste NTS-Journaal (5 januari 1956)

donderdag 13 januari 2022

Onze voorspelling van zes jaar geleden over Gouden Koets komt vandaag uit

Wij voorspelden het zes jaar geleden al. En vandaag kondigt Koning Willem-Alexander het zelf persoonlijk aan, zij het wat omfloerster:   


In onze blog van 20 september 2016 schreven we het volgende:

De Glazen Koets zal de Gouden Koets definitief vervangen

Wij voorspellen het nu en hier: vanaf vandaag, Prinsjesdag 2016, zal de Glazen Koets de Gouden Koets definitief en voor altijd vervangen. De Gouden Koets wordt na restauratie over vele jaren slechts ter expositie gesteld. 

Slavenpaneel
De reden voor deze definitieve vervanging is helder: het 'slavenpaneel' op de Gouden Koets. Aan de linkerzijkant op die koets prijkt namelijk de schildering Hulde der Koloniën, waarop halfnaakte Afrikaanse en Indonesische mannen zijn afgebeeld, die onderdanig schatten aanbieden aan de Nederlandse Maagd. De discussie over dit paneel smoorde recent doordat de koets in reparatie ging.

Aan de Glazen Koets zal niemand aanstoot nemen. Er zijn vooral engeltjes, leeuwen en kroontjes te zien. Geen verwijzingen naar het slavenverleden van ons land.

Lees onze volledige voorspelling uit 2016: 
De Glazen Koets zal de Gouden Koets definitief vervangen