Mannografie

 

Culturele en religieuze normen en waarden

 

Minder moorden, maar weinigen geloven het. Waarom?

De feiten zijn duidelijk: in 2023 werden in Nederland 125 slachtoffers van moord- en doodslag geregistreerd. Dat zijn er 18 minder dan in 2022, meldt het CBS. Dus moorden nemen af. Toch geloven maar weinigen het. Waarom is dat het geval?

Diepzinnige van alles-en-nog-wat
Mijn geliefde dagblad Trouw tracht het te achterhalen en haalt er via een interview met een hoogleraar van alles en nog wat bij. ‘Moord is een uitzonderlijke fenomeen en heeft ook een eigen sensatiewaarde. Mensen zoeken hiervoor graag een verklaring buiten zichzelf. Mythen hebben de maatschappelijke functie om belangrijke zaken naar voren te brengen en veranderen dan ook door de tijd heen. Ze laten zien dat mensen zich zorgen maken over migratie, jongeren of vrouwenrechten’. 

55 jaar geleden: 1 moord
Maar mijn docent Sociologie -meneer Hilbers- gaf 55 jaar geleden al een veel helderder verklaring. Want ook toen waren de feiten rond moorden in Nederland anders dan de gevoelens.  Hij legde het fenomeen als volgt uit: 1 moord krijgt bij de eerste keer al op vele manieren aandacht. Zoals bv. op de Journaals op Radio en TV, in de actualiteitenrubrieken van de verschillende omroepen, in de landelijke, regionale en plaatselijke kranten, op verjaardagsvisites en noem maar op. Vervolgens wordt de volgende dag in diezelfde media opnieuw aandacht besteed aan de moord. De dader is al dan niet opgepakt door de politie, het motief van de dader is al dan niet bekend, enz. Twee dagen daarna staat de moord opnieuw prominent in ‘de media’, want de dader was opgespoord! Helaas was het motief nog niet helemaal onduidelijk. Drie dagen daarna opnieuw veel media-aandacht. Het motief was inmiddels ook bekend, dus nieuws! De kranten en tijdschriften kunnen nu diepgaande achtergrondartikelen publiceren over de moord, de dader, het slachtoffer en het motief. Kortom, dagenlange aandacht voor de moord. Maar het blijft maar 1 moord, ook al lijkt het alsof er iedere dag een moord plaats vindt!

Nieuwe media en nieuwe journalistiek
Sinds 55 jaar is er het nodige in medialand veranderd. Het internet met haar sociale media is er bij gekomen, inclusief de nieuwsvoorziening via deze media. Berichten over de moord en het commentaar daarop verschijnen volop ook op X en Facebook  Het aantal TV-zenders en radiozenders heeft zich flink uitgebreid. De - toch zeker 10- praatprogramma’s op TV en Radio buitelen over elkaar heen op zoek naar aansprekende onderwerpen als een moord. (Bijna) iedere zichzelf respecterend krant heeft inmiddels zijn speciale misdaadjournalist. Er zijn zelfs aparte programma’s over criminaliteit. Na jaren worden oude moorden (‘cold cases’) nieuw leven ingeblazen vanwege ‘nieuwe ontwikkelingen’.  En zo kun je eindeloos doorgaan. 

Nog steeds 1 moord
Kortom, zoals 55 jaar geleden 1 moord al veel media-aandacht kreeg, zo is die publiciteit daarover sindsdien minstens twee of drie of zelfs nog meer keer toegenomen. En meer dan ooit denken we dat het aantal moorden ieder jaar hoger wordt. Terwijl dat feitelijk onjuist is. Leefde meneer Hilbers nog maar, dan kon hij het nog eens een keer helder uitleggen.

Resultaat van onderzoek

 

Hoe staat het met de criminaliteit in uw gemeente?

Het aantal mensen dat vorig jaar aangaf slachtoffer te zijn geweest van traditionele criminaliteit (geweld, diefstal, inbraak, vernielingen) is voor het eerst sinds 2021 weer toegenomen. Toch is het percentage nog altijd laag in vergelijking met tien jaar geleden.

Dat blijkt uit de Veiligheidsmonitor 2023 van het CBS. Vorig jaar gaf 20 procent aan slachtoffer te zijn geweest van traditionele criminaliteit, tegen 17 procent in 2021 en dat was toen het laagste niveau in tien jaar.

Groningen stijgt sterkst
In de provincie Groningen steeg het aantal slachtoffers van traditionele criminaliteit het sterkst (21 procent zei slachtoffer te zijn geweest, tegen 16 procent in 2021). Zeeuwen, Drentenaren en Friezen waren het minst vaak slachtoffer (alle drie 15 procent) en Noord-Hollanders het vaakst (24 procent). Voor het hele land ligt het gemiddelde op 29 geregistreerde misdrijven per 1000 inwoners.

Tubbergen laagst
In de gemeente Tubbergen (Overijssel) was het aantal geregistreerde misdrijven het laagst, namelijk 5 per 1000 inwoners. Iets meer dan een jaar geleden bleek al uit onderzoek van RTL Nieuws dat het risico op ondermijnende criminaliteit in Tubbergen er het laagst is in het land. Het geheim? Een beetje op elkaar letten!

Meer mensen voelen zich onveilig
Het CBS peilde ook de mate van (on)veiligheid. In 2021 gaf 33 procent aan zich weleens onveilig te voelen, vorig jaar was dit 35 procent.
In Flevoland nam het aantal mensen dat zich onveilig voelt het sterkst toe. Friezen voelen zich het minst vaak onveilig (10 procent), en Zuid-Hollanders, Limburgers en Flevolanders het vaakst (alle drie 18 procent). 

* Bekijk hier hoe het in uw gemeente zit met de geregistreerde criminaliteit

Veiligheidsmonitor 2023

De Veiligheidsmonitor is een periodiek bevolkingsonderzoek naar leefbaarheid, veiligheid en slachtofferschap van criminaliteit, uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid en het Centraal Bureau voor de Statistiek. In totaal hebben ruim 180 duizend personen van 15 jaar of ouder aan het onderzoek deelgenomen. De thema’s die aan bod komen, zijn: leefbaarheid en overlast in de woonbuurt, veiligheidsbeleving, traditionele criminaliteit, online criminaliteit, burgers en politie, preventie, en respectloos gedrag en discriminatie. Er wordt ingegaan op trends en verschillen tussen politieregio’s, (middel)grote gemeenten en bevolkingsgroepen.

Mijn complimenten!

Mijn complimenten voor het feit, dat u deze blog leest! We waarderen dat zeer! En doen dat des te meer, omdat het vandaag Nationale Complimentendag is!

Het is de dag van persoonlijke aandacht en uitgesproken waardering. Sinds 2003 bestaat deze dag en wordt het elk jaar op 1 maart gevierd.

Friezen: het meest complimenteus
In aanloop naar de jaarlijkse Internationale Complimentendag op 1 maart onderzocht Hallmark hoe vriendelijk de mens nou eigenlijk echt is. Ze vroeg 1550 Nederlanders naar hun complimentengewoontes, Wat blijkt: bijna de helft van de Nederlanders (45 procent) zegt dagelijks een compliment te geven.
Friezen blijken – naar eigen zeggen – de meeste complimenteuze provincie van Nederland. 58 procent van de respondenten uit Friesland zegt dagelijks complimenten te geven.
Utrecht en Noord-Holland staan op de tweede en derde plek.
Mensen in Drenthe en Groningen delen daarentegen het minst vaak een goedbedoeld woordje uit. Nuchtere mensen, hè.

Tussen 25 en 34 jaar
Opvallend is dat Nederlanders tussen de 25 en 34 jaar vaker dagelijks complimenten geven (52 procent) dan 65-plussers (39 procent). Als we de ander een veer in hun achterste steken, gaat dat overigens vaak over vaardigheden of prestaties, gevolgd door persoonlijkheid en eigenschappen.

Liever face-to-face
In de huidige digitale wereld geven we elkaar gedurende de hele dag zogenaamde likes. Maar staat een druk op die like-knop op Facebook of Instagram gelijk aan het geven van een compliment? Daar is Nederland verdeeld over. 51 procent ziet het geven van een like als een compliment, maar 60 procent van de Nederlanders ontvangt een compliment toch liever face-to-face. Net wat oprechter.

Internationaal
Ook in landen als Denemarken en Noorwegen wordt het op 1 maart gevierd, dezelfde dag als in Nederland en België. In sommige landen zoals de Verenigde Staten wordt het op een andere dag gevierd, aan de andere kant van de Atlantische oceaan noemen Amerikanen het 'National Compliment Day' en is het in 2024 al gevierd op de derde maandag van januari. 

Link
* Nationale Monumentendag

Wat is het aantal ongevallen in uw gemeente?

Het aantal ongelukken in het verkeer neemt toe. In 2022 ging het ruim 122.000 keer mis op de weg, een stijging van 6,8 procent ten opzichte van een jaar eerder. 

Het AD publiceert er een informatief artikel over en publiceert de cijfers per provincie en per plaats.  Dus ga naar onderstaande link, als u de cijfers voor uw gemeente wilt weten. Wel alvast het volgende overzicht: 

De ‘onveiligste gemeenten’ per provincie

• Noord-Holland: Ouder-Amstel (31,3 verkeersongevallen per 1000 inwoners)
• Zuid-Holland: Midden-Delfland (26,2 verkeersongevallen per 1000 inwoners)
• Noord-Brabant: Oirschot (16,8 verkeersongevallen per 1000 inwoners)
• Utrecht: Eemnes (13,8 verkeersongevallen per 1000 inwoners)
• Gelderland: Hattem (11,1 verkeersongevallen per 1000 inwoners)
• Zeeland: Noord-Beveland (10,3 verkeersongevallen per 1000 inwoners)
• Limburg: Venlo (9,8 verkeersongevallen per 1000 inwoners)
• Drenthe: Midden-Drenthe (7,8 verkeersongevallen per 1000 inwoners)
• Flevoland: Noordoostpolder (7,6 verkeersongevallen per 1000 inwoners)
• Friesland: Smallingerland (6,6 verkeersongevallen per 1000 inwoners)
• Groningen: Groningen stad (6,6 verkeersongevallen per 1000 inwoners)

Bekijk alle gegevens per provincie en per gemeente op de website van het AD:
* Aantal ongevallen neemt toe: behoort jouw gemeente tot de grootste stijgers?

Letsel door zwaar illegaal vuurwerk gestegen

Zwaar illegaal vuurwerk veroorzaakte bij de afgelopen jaarwisseling meer letsel dan andere soorten vuurwerk. Dit jaar is het aandeel letsels door zwaar illegaal vuurwerk zelfs gestegen van 22% naar 29%. Dat blijkt uit een donutdiagram van Kenniscentrum Letselschade (zie hieronder de linkergrafiek). 

Helaas vertekent het 3D-effect, de volgorde en het kleurgebruik de data. Vandaar dat op de website Nieuwscheckers een verbeterde versie werd gepubliceerd (zie hierboven rechts). Daarin wordt met rood en oranje het aandeel van het illegale  vuurwerk duidelijk zichtbaar: 45%.!

Wat is zwaar illegaal vuurwerk
Extra informatie: zwaar illegaal vuurwerk zijn  cobra’s, nitraten en mortierbommen/shells. De lichtste categorie is het ‘F1-vuurwerk’: onder meer sterretjes, knalerwten en trekrotjes, die het hele jaar verkocht mogen worden.

Link:
* Het volledige artikel

Top 10 in 2023 van zoekwoorden in Google

Met het eind van het jaar in zicht heeft het Amerikaanse techbedrijf Google de meest opvallende Nederlandse zoekopdrachten van 2023 bekendgemaakt. Het gaat daarbij nadrukkelijk niet om de meest gezochte termen, maar om woorden die dit jaar significant vaker zijn ingevoerd in de zoekmachine vergeleken met vorig jaar.

De term die er dit jaar met kop en schouders bovenuit steekt volgens het persbericht is 'stemwijzer'.

Verkiezingen
In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van afgelopen maand maakten Nederlanders "massaal gebruik van Google", aldus de techreus. Het zoeken naar de online stemhulp nam in de acht dagen voor de verkiezingen een vlucht. "Dit zou kunnen betekenen dat veel kiezers pas in de laatste week voor de verkiezingen hun politieke voorkeur hebben bepaald", aldus Google.

Actualiteiten
In de top-10 van termen die met de actualiteiten te maken hebben staat op plek 2 'ChatGPT', de chatbot die eind vorig jaar werd gelanceerd. Op plek 3 staat 'WK vrouwenvoetbal', het toernooi dat afgelopen zomer plaatsvond in Australië en Nieuw-Zeeland. Ook hoog op de lijst: 'oorlog in Israël en Gaza', 'Giro 555', 'BBB', 'NSC' en - op plek 8 - de 'crompouce'.

Beroemdheden
Los van nieuwsonderwerpen deelt Google ook een overzicht van bekendheden die volgens het persbericht opvallend vaak zijn opgezocht. Namen van overleden beroemdheden staan bovenaan de internationale lijst: Friends-acteur Matthew Perry (1) en zangeressen Tina Turner (2) en Sinéad O'Connor (4). Bij de uitsplitsing naar Nederlandse namen voert zanger Rob de Nijs de lijst aan, gevolgd door presentatoren Tom Egbers en Tim den Besten en politica Caroline van der Plas.

Film en TV
In de categorie film en tv staat Oppenheimer bovenaan, over de Amerikaanse natuurkundige die de atoombom mede ontwikkelde, gevolgd door bioscoophit Barbie en Talpa-realityprogramma Een jaar van je leven. Opvallend vaak gegoogelde sporters waren afgelopen jaar Maarten van der Weijden, Edwin van der Sar en Bas Dost. In die top-10 komen geen vrouwen voor.

Bron van dit bericht: NOS-website

De feiten over migratie leuk en informatief op een rijtje

Het is een van de meest omstreden onderwerpen van de komende verkiezingen: migratie. Maar hoeveel migranten zijn er nou precies? Waar komen ze vandaan? En hoe lang blijven ze? 

In de Avondshow van Lubach zijn de feiten op een leuke en zeer informatieve wijze op een rijtje gezet. Beslist te moeite waard om te bekijken.

Bekijk
* Migratie: wat zijn nou eigenlijk de cijfers? | Tot op de bodem | De Avondshow (S4)

Voorkeur presidentskandidaat VS in 2024

 

PVV buiten sluiten?

 

Bron: http://wyniasweek.nl

Internationale Dag van de Seksuele Gezondheid

De World Association for Sexual Health heeft vandaag, 4 september 2023, uitgeroepen tot de Internationale Dag van de Seksuele Gezondheid. Deze dag is in 2010 opgericht om psychische en lichamelijke problemen rondom seksualiteit bespreekbaar te maken.

Jaarlijks wordt er gekozen voor een thema. Tijdens de Dag worden er voorlichtingscampagnes gehouden en kunt u bij instellingen zoals de GGD of gewoon uw huisarts terecht voor raad. 

Ideale tijdstippen
De nieuwsbrief van Gezondheidsnet is er vandaag helemaal aan gewijd. Met bv. een artikel als 'Tien redenen waarom seks zo gezond is."  Maar heel speciaal is wel het artikel over "het beste tijdstip voor seks', gebaseerd op een Amerikaans onderzoek. Of het allemaal klopt? Maar leuk is het wel. We citeren.

Seks
Er is een bepaald tijdstip dat het meest ideaal is om seks te hebben, concludeert wetenschapper dr. Paul Kelley van Oxford University. Hij heeft jarenlang onderzoek gedaan naar de innerlijke klok van twintigers, dertigers en veertigers.
Kelley heeft in zijn onderzoek onderscheid gemaakt tussen twintigers, dertigers en veertigers. Zo blijkt dat twintigers het beste seks kunnen hebben om 15.00 uur. Op dit tijdstip hebben twintigers een zogenaamde energiepiek, waardoor zij de meeste zin hebben in een vrijpartij. Voor dertigers is 08.20 uur het meest ideale tijdstip en voor veertigers is dat 22.20 uur. 

Opstaan
Ook blijkt uit het onderzoek dat 09:30 uur het beste tijdstip voor twintigers is om op te staan. Dertigers kunnen het beste eerder uit hun bed: om 08.10 uur. Voor veertigers is 07.50 uur het meest ideale moment om aan de dag te beginnen.

Slapen
Voor het slapengaan is er volgens het onderzoek ook een ideaal moment. Voor twintigers is dat 01.00 uur, voor dertigers 23.40 uur en voor veertigers 23.30 uur.

Link
* U kunt de informatie over deze internationale dag zelf vinden op de volgende website: https://worldsexualhealth.net/world-sexual-health-day/ 

In Dalfsen zijn de bewoners het gelukkigst

De gelukkigste inwoners van Nederland wonen in Dalfsen. De Overijsselse gemeente scoort het beste op allerlei aspecten die samen de ‘brede welvaart’ van een gemeente vormen, blijkt uit berekeningen van de website van het AD op basis van CBS-cijfers.

Daarbij gaat het niet alleen over inkomen, vermogen en werkloosheid, maar ook over ‘softe’ indicatoren als tevredenheid met het leven, de afstand tot cafés en de hoeveelheid natuur per inwoner.

Getroffen
Dat is precies waarmee de bijna 30.000 inwoners van Dalfsen het getroffen hebben: qua omvang van de economie en doorsnee inkomen zitten ze in de landelijke middenmoot, maar daartegenover staan wel scholen en cafés op loopafstand, een hoge levensverwachting, redelijk wat vermogen per huishouden en een voor Nederlandse begrippen zeer hoge mate van sociale cohesie en onderling vertrouwen. Daarbij ligt de werkloosheid in Dalfsen op een laag niveau, zijn de mensen er gezond en is er amper criminaliteit.

Goed leven in Overijssels land
Opvallend aan de cijfers, die de laatste drie jaar verzameld zijn, is dat het leven sowieso goed is in het Overijsselse land. Na Dalfsen volgen Dinkelland, Raalte en Staphorst en daarna pas een gemeente in een andere provincie: De Wolden, nét over de grens met Drenthe.

Randstad?
De eerste gemeente in de Randstad? De Ronde Venen, op plek 23. Lansingerland hoort op veel aspecten nét bij de top van Nederland, maar komt opgeteld niet hoger dan nummer 64.

Ongelukkigst in Heerlen
De ‘ongelukkigste’ gemeenten, met de laagste brede welvaart, liggen in Limburg en Zuid-Holland. Heerlen is de absolute hekkensluiter: veel criminaliteit, lage levensverwachting en een laag inkomen — en dan hebben Heerlenaren ook nog eens weinig contact met hun buren, vrienden en familieleden. Daarna volgen Rotterdam, Kerkrade, Brunssum en Schiedam.

Uw gemeente?
In het artikel op de AD-website kunt u op een kaart en via het invullen van uw gemeente zuen, hoe uw woonplaats er voorstaat. 

Link naar de AD-website:
* In deze woonplaats zijn Nederlanders het gelukkigst: ‘Hier kun je je fiets van het slot laten’

Zonnepanelen tussen de rails

De nieuwsbrief van Michiel Bicker Caarten, mede-oprichter van BNR Nieuwsradio, meldt onder de kop 'Slim', dat het Zwitserse bedrijf Sun-Ways zonnepanelen tussen de spoorrails wil leggen. We citeren zijn bericht. 

"Dat soort plannen bestaat ook al in Italië en Engeland, maar Sun-Ways heeft een speciale wagon gebouwd die de panelen ‘legt.’ Eerste proeftraject van 50 meter, met 60 panelen, komt dit jaar nabij Neuchatel. Slim gebruik van loze ruimte. Maar die WC’s aan boord …." 

Link
* Meer informatie in het artikel ' Switzerland is installing solar panels in train tracks' 

ChatGPT: kunstmatige foutieve informatie met voortdurende excuses

Er wordt veel gesproken en geschreven over de zogenaamde 'wonderen' van ChatGPT, een prototype van een chatbot met kunstmatige intelligentie, ontwikkeld door OpenAI en gespecialiseerd in het voeren van dialogen met een (menselijke) gebruiker.

Ik testte de chatbot uit aan de hand van persoonlijke gegevens over organisaties, die ik kon controleren. Het leverde een verbijsterende hoeveelheid foutieve informatie op met telkens weer correcties en uitvoerige excuses! Hierna een gedeelte van deze 'dialoog'. 

Wie heeft de fietswebsite Fietsen123 opgericht?

Fietsen123 is opgericht door de Fietsersbond, een Nederlandse belangenorganisatie voor fietsers. Fietsen123 is een initiatief van de Fietsersbond en is bedoeld om fietsers te informeren over fietsroutes, fietsnieuws, fietsproducten en fietsgerelateerde evenementen in Nederland. De website is in 2006 opgericht en is sindsdien uitgegroeid tot een populaire bron van informatie voor fietsers in Nederland.

Gerrit Pruim heeft toch de fietswebsite Fietsen123 opgericht?

Mijn excuses, ik heb eerder een fout antwoord gegeven. Na het verifiëren van de informatie, blijkt dat Gerrit Pruim inderdaad de oprichter is van Fietsen123. Hij heeft de website opgericht in 2006 met als doel om informatie te verstrekken over fietsroutes, fietsproducten en andere fietsgerelateerde informatie voor fietsers in Nederland. Fietsen123 is inmiddels uitgegroeid tot een zeer populaire website onder fietsers. Excuses voor eventuele verwarring die ik eerder heb veroorzaakt.

Regenerate respons: Gerrit Pruim heeft toch de fietswebsite Fietsen123 opgericht?

Het spijt me, maar mijn eerdere antwoord was niet correct. U heeft gelijk dat Gerrit Pruim de oprichter is van Fietsen123. Gerrit Pruim heeft de website in 2001 opgericht als een persoonlijk project om zijn passie voor fietsen te delen en anderen te inspireren om meer te fietsen. De website is sindsdien uitgegroeid tot een populaire en veel bezochte bron van informatie voor fietsers in Nederland en is nu onderdeel van New Skool Media, een mediabedrijf dat zich richt op de Nederlandse markt. Ik hoop dat dit uw vraag beantwoordt.

Regenerate respons: Gerrit Pruim heeft toch de fietswebsite Fietsen123 opgericht?

Mijn excuses, ik heb me vergist in mijn eerdere antwoord. Na het opnieuw controleren van mijn bronnen, kan ik bevestigen dat Gerrit Pruim inderdaad de oprichter van Fietsen123 is. Hij richtte de website op in 2006 als een persoonlijke hobby en het groeide uit tot een populaire website onder fietsers in Nederland. In 2014 is Fietsen123 overgenomen door de Fietsersbond, maar Gerrit Pruim bleef betrokken bij de website als adviseur.

Fietsen123 is destijds toch overgenomen door SPN, nu Roularta Media?

Ja, dat klopt. Fietsen123 is in 2017 overgenomen door SPN (Senior Publications Nederland), dat op zijn beurt in 2019 is overgenomen door Roularta Media Group, een Belgisch mediaconcern. Fietsen123.nl is momenteel nog steeds in handen van Roularta Media.

Volgens mij begon de fietswebsite Fietsen123 op 16 juni 2000 onder de naam Fietsen rond Amersfoort.

U heeft gelijk. De website Fietsen123 begon inderdaad op 16 juni 2000 onder de naam "Fietsen Rond Amersfoort". Dit was een initiatief van Gerrit Pruim, die destijds werkzaam was als internetcoördinator bij het CNV. De website richtte zich in eerste instantie vooral op fietsroutes in en rondom Amersfoort. Later breidde de website zich uit tot het aanbieden van fietsroutes in heel Nederland en werd de naam veranderd in Fietsen123. Bedankt voor de correctie.

Volgens mij werkte Gerrit Pruim toen als Secretaris Internationale Zaken bij het CNV.

U heeft gelijk. Gerrit Pruim werkte destijds inderdaad als secretaris Internationale Zaken bij het CNV toen hij in 2000 Fietsen Rond Amersfoort startte, later bekend als Fietsen123. Als secretaris Internationale Zaken hield Pruim zich bezig met internationale betrekkingen en onderhield hij contacten met vakbonden en andere organisaties in het buitenland namens het CNV. Dank voor de correctie.

Waarom geeft u dan bij de eerste beantwoordingen foutieve informatie?

Mijn excuses voor de foutieve informatie in mijn eerste antwoord. Als AI-assistent probeer ik zo nauwkeurig mogelijk te zijn in mijn antwoorden, maar soms kan er een fout optreden als ik niet in staat ben om de nodige context te begrijpen of als de informatie die ik verstrekt krijg onnauwkeurig of verouderd is. Ik zal mijn best blijven doen om zo nauwkeurig mogelijk te zijn en mijn antwoorden te verifiëren voordat ik ze geef. Dank u voor uw begrip.

Toen ik verder vroeg over mijn werkzaamheden bij het CNV ontwikkelde zich eenzelfde patroon met foutieve informatie, correcties van mijn kant, gelijk krijgen en excuses. Het was vermakelijk!

De vergeten staking in de Tweede Wereldoorlog

“Wij gaan staken, doet u mee?” Die boodschap vertelde telefoniste Femy Efftink tegen iedereen die ze aan de lijn kreeg op donderdag 29 april, 1943. Bij haar werkgever Stork hadden duizenden mannen al het werk neergelegd en door heel Nederland zouden honderdduizenden de dagen erna volgen. Ook in mijn geboortedorp Oldebroek. 

Maar de bezetter zou ook hard terugslaan wegens deze april-meistakingen. De driedelige documentaire 'Staken op Leven en Dood' van BNNVARA vertelt 80 jaar later het verhaal van dit invloedrijke protest, de grootste staking in door Duitsland bezet Europa.

Aanleiding
Aanleiding voor de werkonderbreking was de Duitse aankondiging dat alle 300.000 Nederlandse oud-militairen zich moesten melden voor krijgsgevangenschap. Ze waren in 1940 vrijgelaten, maar omdat Hitler door oorlogsverliezen arbeidskrachten nodig had, moesten zij alsnog naar Duitsland om te werken. Een belangrijk nevendoel was de verzwakking van het verzet. 

Zwaan--kleef-aan-actie
Het nieuws leidde bij machinefabriek Stork in Hengelo tot een spontane staking. Met een goed half uur stroomde de fabriek leeg. Doordat de telefoniste de oproep aan al haar contacten doorbelde, verspreidde het nieuws zich door heel het land. Met name in de provincies Overijssel (in Twente legden fabrieken het werk neer), in Limburg (de mijnwerkers), Noord-Holland en Gelderland. Naar schatting een half miljoen mensen sloot zich aan bij het protest.

Politiestandrecht
De bezetter concludeerde snel dat hard optreden noodzakelijk was. SS-leider Rauter kondigde op vrijdag het standrecht af voor betogers. Wie opgepakt werd voor protest kon onmiddellijk geëxecuteerd worden, op straat schoten Duitse militairen op samenscholingen. Er vielen 175 doden en honderden gewonden.

Oldebroek in staking
Ook in mijn geboortedorp Oldebroek (Noord-Veluwe) wordt gestaakt. Het wordt gedocumenteerd beschreven in het boek 'Verzet en Gezag' over de geschiedenis van Oldebroek in de Tweede Wereldoorlog van de hand van Gerard van Pijkeren. Het gemeentepersoneel - waaronder mijn vader - staakt, maar ook melkrijders leggen het werk neer en boeren weigeren melk te leveren. Op de zuivelfabriek Kamperveen was niemand aan het werk. 

Verlopen
De agressieve en gewelddadige reactie van de Duitse bezetters was mede debet aan het - na één dag - verlopen van de staking, Alleen in het naburige Heerde, Epe en Vaassen wordt ook op maandag nog gestaakt, maar op de meeste plaatsen wordt zaterdag al weer gewerkt.
P. de Graaf, één van de stakende ambtenaren in Oldebroek, heeft tegenover zijn zoon Jochum over de staking vertelt. "De staking duurde één dag. Kort daarna kwamen de Duitsers naar het gemeentehuis op zoek naar ambtenaren die aan de staking hadden meegedaan. Vaders kantoor was in een barak achter het hoofdgebouw en hij wist door snel handelen uit het raam te klimmen. Na uren zich schuilgehouden te hebben in de landelijke omgeving durfde hij het laat op de avond aan in het donker weer naar huis te gaan. Gelukkig bleef hem verdere vervolging bespaard."

Burgemeester
Dat de staking in Oldebroek geen verdere gevolgen voor de stakers kreeg was mede te danken aan het diplomatiek optreden van burgemeester Bakker, die de staking bij navraag door de autoriteiten opvallend 'klein' hield.  

Nooit officiële herdenking
In tegenstelling tot de Februaristaking is voor deze April/Meistakingen nooit een officiële herdenking gekomen. Waarschijnlijk, omdat hij niet in het Westen plaatsvond, maar in het Oosten van Nederland. De driedelige documentaire Staken op leven en dood vraagt er gelukkig nu wel aandacht voor. 

Driedelige documentaire
Staken op leven en dood is vanaf morgen (maandag 24 april) drie weken lang om 22.15 uur te zien op NPO 2. Bij de serie verschijnt ook een gelijknamig boek van Hans Morssinkhof en Erik Dijkstra.

Lees ook:
* Nieuw boek: 'Verzet & gezag, een geschiedenis van Oldebroek in de Tweede Wereldoorlog'
* Papieren vervalsen in de Tweede Wereldoorlog

8.200 stappen per dag goed voor U!

Nergens in Europa stappen zo weinig mensen korte afstanden als in België. Toch is wandelen erg belangrijk om aandoeningen zoals obesitas tegen te gaan. Maar hoeveel stappen moet je per dag zetten om op je gewicht te blijven?

Een Amerikaanse studie uit 2022 biedt duidelijkheid. Aldus meldt Het Laatste Nieuws. We citeren het artikel. 

Vier jaar lang
Wetenschappers analyseerden vier jaar lang de algemene gezondheid van meer dan 6.000 deelnemers. Alle deelnemers droegen minstens tien uur per dag activity trackers. Bovendien gaven ze onderzoekers jarenlang toegang tot hun elektronische gezondheidsdossiers. “We konden dus een verband leggen tussen de totale activiteit en de eventuele diagnose van een ziekte. Dat was een groot voordeel”, zegt dokter Evan Brittain, universitair hoofddocent in de afdeling cardiovasculaire geneeskunde.

Resultaten
Wat blijkt nu? Deelnemers die ongeveer 8.200 stappen per dag zetten, hadden een pak minder kans om zwaarlijvig te worden. Ze konden gewichtstoename als het ware voorkomen. Ook de kans op slaapapneu, zure reflux en depressieve stoornissen verminderden sterk bij dat stappenaantal. “Hoe meer stappen je zet, hoe groter de voordelen”, klinkt het.

Dagelijks 2.400 stappen extra
Ook voor mensen met overgewicht was er positief nieuws: zij konden het risico om zwaarlijvig te worden met de helft verminderen als ze dagelijks 2.400 stappen extra zetten. Dat komt dus neer op zo’n 11.000 stappen per dag. Ook de kans op obesitas kan daardoor sterk verlaagd worden. Als je bijvoorbeeld een BMI hebt van meer dan 28, kan je het risico op obesitas met zo’n 64 procent verlagen door het aantal stappen per dag te verhogen van ongeveer 6.000 tot 11.000. “Als je dat combineert met een meer plantaardig dieet, minder stress, voldoende slaap en sociaal contact, dan heb je een wonderformule”, zegt dr. Andrew Freeman, directeur cardiovasculaire preventie en welzijn.

En wat met andere studies?
In het verleden zijn ook al verschillende andere studies uitgevoerd naar het ideale stappenaantal. Toch sluiten de meeste van deze studies mooi bij elkaar aan. Zo bleek uit een Spaanse studie dat 10.000 stappen per dag het risico op dementie met 50 procent verlaagde. Als de proefpersonen 30 minuten wandelden tegen een stevig tempo van 112 stappen per minuut, werd dat zelfs nog beter. Het risico op dementie verlaagde toen met 62 procent.
Eerder kwam een Amerikaans gezondheidsinstituut ook tot de conclusie dat elke dag van de week 21,43 minuten bewegen het risico op overlijden met een derde verlaagt. We kunnen dus wel stellen dat het halen van je dagelijkse doel op je stappenteller echt wel het verschil kan maken.

Link:
* Het volledige artikel van Het Laatste Nieuws (HLN)

Kies de nationale bloem van Nederland!

Bijna elk Europees land heeft een nationale bloem. Duitsland heeft de korenbloem, Oostenrijk koos voor edelweiss, de klaproos hoort bij België en de Finnen hebben het lelietje-van-dalen. Sterker nog, niet alleen Europese landen maar vrijwel elk land ter wereld heeft een officieel bloem-embleem. Zelfs Friesland heeft zijn eigen bloem: de bladen van de gele plomp sieren immers hun vlag. Maar Nederland moet het nog altijd zonder stellen! En daar wil het programma Vroege Vogels een eind aan maken. 

Maar wij hebben de tulp, toch!? Nou, nee! De tulp is niet onze nationale bloem. Hij komt uit Kazachstan en is in de zestiende eeuw hier geïntroduceerd. De tulp is wel de nationale bloem van  Turkije en Hongarije.

In het wild

Kortom, hoogste tijd om een eigen nationale bloem te kiezen. Niet eentje die wij kweken in de bollenvelden, maar een bloem die geheel op eigen houtje in het wild groeit in Nederland.

Stem op jouw favoriete wilde bloem!
Om de keuze overzichtelijk te maken, start Vroege Vogels met een longlist van 40 bloemen. Tot vrijdag 12 mei kun je je stem uitbrengen. In de uitzending van zondag 14 mei maken ze de shortlist bekend en mag je opnieuw je stemmen. In de uitzending van 4 juni maken ze de nationale bloem feestelijk bekend!

Longlist en stemmen
Wil je meer weten over de bloemen die op de longlist staan? En wil je stemmen? Klik dan op onderstaande link. Mis je een bepaalde bloem? Dan kan je deze tijdens het stemmen zelfs toevoegen!

Madeliefje
Wij hebben inmiddels gekozen voor het Madeliefje (oftwel Bellis perennis oftewel Meizoentje), nummer 39 van de longlist. De kleinheid past bij de bescheiden oppervlakte van ons land. De schoonheid past bij het Nederlandse (weide-)landschap. De bloem bloeit uitbundig in  het voorjaar en de zomer, maar je ziet ze ook in de winter! We laten de bloem verder zelf aan het woord. "Iedereen kent mijn maagdelijk witte bloempjes met geel hart. Maar heb je wel eens gemerkt hoe beweeglijk ik ben? Met het vallen van de avond sluit ik mijn bloemhoofdjes en bij het krieken van de dag open ik ze. Maar ik sluit ze ook als er regen op komst is. Net als jullie Nederlanders ben ik altijd goed voorbereid. Ik gebruik mijn bloembladen als paraplu om mijn stuifmeel en nectar droog te houden. En als de zon weer doorbreekt, sta ik weer te stralen. Kortom, mijn bloem is uw eigen buienradar, stem op mij, stem op het madeliefje!"

Link
* Start van de Nationale Bloem Verkiezing

Bestudeer je poep! En ga als je moet!

Vandaag, woensdag 12 april, is het Nationale Poepdag. Een dag die in het leven is geroepen door de Maag Lever Darm Stichting (MLDS) om de relatie tussen ontlasting en gezondheid te benadrukken. 

Er heerst nog veel schaamte rondom de stoelgang, maar we spoelen dagelijks een schat aan informatie weg. Daarom roept MLDS iedereen op: kijk wat vaker achterom en check je poep! Weten hoe? Doe de test op: www.mlds.nl/poeptest 

Praat er over!
Je ontlasting geeft een indicatie hoe het met je gezondheid gaat. Helaas besteden mensen weinig aandacht aan hun ontlasting en praten ze er nauwelijks over. Schaamte zorgt er bijvoorbeeld voor dat veel mensen te laat naar de huisarts gaan bij klachten. Ze praten liever niet over problemen rondom de ontlasting of pijn bij het poepen. Terwijl die informatie juist veel zegt over je gezondheid en veel vervelende klachten kan voorkomen. “Laatst had ik in de spreekkamer een jonge vrouw die op haar werk liever niet naar de wc ging om te poepen. Ze stelde het uit, waardoor ze buikkrampen en een opgeblazen buik kreeg. Maar door het uitstellen raakte haar spijsvertering ontregeld en kreeg ze verstopping. En dat alleen door schaamte over iets wat we allemaal doen,” zegt huisarts Tamara de Weijer.  “Ik zie dit soort klachten steeds vaker en wil graag samen met MLDS het taboe doorbreken zodat we makkelijker gaan praten over onze ontlasting en de klachten die daar soms bij komen kijken.”

Poep is goud voor onderzoek
in onderzoeken die de MLDS financiert speelt ontlasting vaak een sleutelrol. Want je ontlasting vertelt je veel over je gezondheid. Je poep is door de mix aan bacteriën uit je darmen net zo uniek en herkenbaar als je vingerafdruk. Poep bestaat uit darmbacteriën en water vermengd met restjes voedsel die het lichaam niet heeft gebruikt. Gezonde poep kan zelfs gebruikt worden in een poep-transplantatie. De nuttige bacteriën uit de donorpoep zorgen ervoor dat het microbioom van een patiënt met bijvoorbeeld colitis ulcerosa zich herstelt en de klachten verdwijnen of verminderen. Poep is dus echt goud waard.

5 tips voor een gezonde ontlasting
Ook zelf kun je van alles doen voor een gezonde ontlasting. Met deze handige tips kan iedereen zelf grip houden op gezonde darmen en een prettig wc-bezoek.  

Tip 1: is natuurlijk om je poep te checken met de checkjepoep-test zodat je weet waar je op moet letten. 

Tip 2: ga als je moet. Als je dat niet doet kun je last krijgen van verstopping en darmklachten.

Tip 3: zorg voor een gezonde zithouding op de wc, dat is belangrijk voor een goede stoelgang. Een gehurkte houding is het beste, dus liever met een iets lagere wc (of een krukje onder je voeten).

Tip 4: kies vezelrijk eten en drink voldoende water, dat helpt om goed te kunnen poepen.

Tip 5: zorg voor voldoende beweging en ontspanning. Dat houdt je darmen fit en in beweging.

Ga als je moet!
Maar misschien wel het allerbelangrijkste: praat over je ontlasting als je merkt dat er iets niet goed gaat of veranderd is. Ga naar de huisarts en vertel wat er is. En ga als dat kan altijd naar de wc als je moet, waar je ook bent. Poepen is een normale functie van je lichaam die hoort bij gezond leven.