Translate
woensdag 30 november 2022
dinsdag 29 november 2022
maandag 28 november 2022
zondag 27 november 2022
Wat betekent de straatnaam Tolick?
Sinds kort staat onze woning te koop. Gelegen aan de Tolick in Hoogland. We krijgen van verschillende kanten de vraag, waar die straatnaam toch vandaan komt.
Volgens de website 'In de Buurt' behoort de Hooglandse straatnaam Tolick namelijk tot "de meest gekke straatnamen" in de gemeente Amersfoort.
De Oude Tolick
Maar wie de geschiedenis kent weet wel beter. Tolick staat namelijk voor het woord tolhek. Hier werd dus vroeger tol geheven. Er stond een boerderij "De Oude Tolick" met landerijen van de heer van IJsselstein.
Gemeentehuis
Die boerderij werd in 1918 door de gemeente Hoogland - toen nog zelfstandig! - aangekocht als toekomstige plek voor een nieuw gemeentehuis. In 1965 werd er alvast een noodgemeentehuis gebouwd, maar van een geheel nieuw gemeentehuis kwam het nooit. Toen Hoogland op 1 januari 1974 deel ging uitmaken van Amersfoort heeft het nog tot 1984 als hulpsecretarie dienstgedaan. Vervolgens werd op deze plek de oorspronkelijk voor senioren bestemde De Malehoeve gerealiseerd. De bijliggende straat kreeg de historische naam Tolick. En daar staat dus dat huis, dat nu te koop is.
zaterdag 26 november 2022
vrijdag 25 november 2022
donderdag 24 november 2022
Zo veroverde de kaasschaaf na haar uitvinding de wereld
De kaasschaaf is als eetgerei een onmisbaar accessoire. Bijna ieder Nederlands huishouden heeft wel een of meer kaasschaven in huis. Veel mensen denken dat de kaasschaaf een Nederlandse uitvinding is, maar dat is niet het geval.
Maar in welk land is dit handige hulpmiddel voor kaasliefhebbers dan wel uitgevonden? Historiek geeft het antwoord. We citeren.
Geen mes meer nodig…
De persoon aan wie we het handige hulpmiddel om kaas mee te schaven te danken hebben, is geen Nederlander, maar een Noor. De kaasschaaf is namelijk uitgevonden door Thor Bjørklund (1889-1975), een meubelmaker uit Noorwegen.
Bjørklund baalde ervan dat het niet goed lukte om met een mes een mooie plak van een kaas te snijden. Dunne plakken vond hij namelijk lekkerder, terwijl wat dunnere kaasreepjes ook voordeliger zijn, omdat je dan langer met een kaasstuk kunt doen.
Als meubelmaker kwam Bjørklund op het lumineuze idee om een houtschaaf zodanig aan te passen, dat deze gebruikt kon worden dat er dunne plakjes kaas mee geschaafd konden worden. Hij ontwierp een schaafmechanisme met een handvat eraan, dat hij net zolang perfectioneerde totdat de plakjes van de juiste dikte waren. Voortaan was er voor het snijden van dunne en strakke kaasplakjes geen mes meer nodig. In februari 1925 vroeg Bjørklund patent aan op zijn uitvinding.
De kaasschaaf verovert de wereld
De cheese slicer, zoals een kaasschaaf in het Engels heet, werd in het interbellum snel populair. In 1927 begon Bjørklund een kaasschavenfabriek in de stad Lillehammer, genaamd Thor Bjørklund & Sønner AS.
De kaasschaaf werd hierna al snel een belangrijk Noors exportproduct en veroverde de kaaswereld. Met name in de Scandinavische landen (Noorwegen, Denemarken, Zweden en Finland), Duitsland, Nederland, Frankrijk en Zwitserland sloeg de verkoop van kaasschaven aan, later gevolgd door de Angelsaksische wereld.
Grootste kaasschaaf
Hoewel de kaasschaaf in Noorwegen is uitgevonden, bevindt de grootste kaasschaaf zich in Zweden. In het kleine plaatsje Ånäset, tussen Umea en Skellefteå in het noorden van Zweden, is een prachtig kunstwerk te vinden, dat bestaat uit twee enorme kaasschaven. Ze zijn zo’n 7 meter hoog en wegen samen 820 kilogram. De Zweedse regio waar deze jumbokaasschaven staan, noemt men daar ook wel het ‘Koninkrijk van de Kaas’. Wij Nederlanders zijn dus niet de enige kaaskoppen op de wereldbol.
Bron: Historiek.Net
woensdag 23 november 2022
Vanwaar de naam Poepenkolk?
Gisteren brachten we een bezoek aan het prachtige vestingstadje Elburg. En bij terugkeer naar de parkeerplaats zagen we onderstaand bord. We vroegen ons af, waar de naam Poepenkolk vandaan kwam.
We kwamen tot drie mogelijkheden. Het zou de gracht kunnen zijn, waarin de rioleringen vroeger uit mondden. Een tweede kenner zei, dat het een scheldnaam voor de Duitsers was. Als derde mogelijkheid werd geopperd, dat het woord poepen eigenlijk stond voor het woord papen, dit i.v.m. het voormalige Agnietenklooster, dat in de nabijheid heeft gelegen.
Uitleg
Vervolgens hebben we de website van de Elburgse sportvereniging geraadpleegd. En vonden de volgende uitleg.
"Het gedeelte van de stadsgracht rond het Bolwerk wordt Poepenkolk genoemd. H.G. Haasloop Werner vermeldt in het Aardrijkskundig Woordenboek der Nederlanden: "Het Zuidelijk gedeelte der buitengracht is, onder benaming van Poepenkolk bekend, terwijl de overlevering wil, dat aldaar, in het jaar 1480,bij de onverhoedschen overval van Lintelo, onderscheidene ruiters (Bovenlanders, schimpenderwijze Poepen genoemd) zouden verdronken zijn".
In het Etymologisch woordenboek van J. de Vries staat echter dat het woord Poepen als scheldnaam voor Duitsers pas in het tijdvak 1613-1619 voor het eerst genoemd is. Tussen het voorval en de naamgeving zit tenminste 140 jaar.
In het register op het Oud-Archief Elburg komt de topografische aanduiding Poepenkolk helemaal niet voor. Zodat de naam van dit gracht- gedeelte niet zo oud kan zijn als H.G. Haasloop Werner suggereert. Wellicht is het woord aan zijn levendige fantasie ontsproten.
Poep
Persoonlijk denk ik dat de naamverklaring gezocht moet worden in de normale betekenis van het woord poep. Onder de Goorbrug was een openbare Poepplaats. Ook deed men vaak zijn behoefte op een beschutte plaats achter de bosjes van het Bolwerk, vanouds het dichtst begroeide deel van de wal. Een regel uit de instructie van de stadsdiender uit het jaar 1787 luidt: hij sal sorg dragen dat er door jongens geen onrijnigheijd op de wallen geschied ."
dinsdag 22 november 2022
Groningen ‘gezondste’ stad van Nederland
Nederlandse steden zijn de afgelopen jaren ‘gezonder’ geworden, maar die vooruitgang wordt bedreigd door stijgende kosten en woningnood. ,,Steden schuiven maatregelen voor zich uit.”
Dat blijkt uit een nieuwe inventarisatie en ranglijst (zie hierboven) van advies- en ingenieursorganisatie Arcadis. Dat bedrijf beoordeelde 25 Nederlandse steden op hun ‘gezondheid', zoals groenvoorzieningen, fietsvriendelijkheid en het tegengaan van hittestress. Op die lijst staat Groningen, net zoals twee jaar geleden, bovenaan. Rotterdam sluit de rij.
De onderzoekers concluderen dat alle Nederlandse steden de afgelopen jaren vooruitgang hebben geboekt. Al zijn de vier grote steden minder vooruitgegaan dan de andere grote plaatsen.
Bron: AD:
* Lees het gehele artikel in het AD
maandag 21 november 2022
Plaatjes maken
De Consumentenbond attendeerde ons op een speciale website: https://www.mage.space/
In de nieuwsbrief van de Consumentenbond stond over deze website: "Plaatjes maken met AI. Er zijn al tal van sites die plaatjes maken op basis van ingetypte woorden. Bij mage.space hoef je geen account aan te maken. Typ een uitgebreide beschrijving voor een goed resultaat."
Link
* Mage.Space
zondag 20 november 2022
Hoe oud is uw kat of hond?
zaterdag 19 november 2022
Enkele kanten van het WK Voetbal
(Toot is hetzelfde als een tweet, maar dan op Mastodon)
vrijdag 18 november 2022
donderdag 17 november 2022
Bent U een optimist of een pessimist?
Ongetwijfeld beginnen de media binnenkort weer uitvoerig te praten en te publiceren over de Elfstedentocht, waaronder over spruitjes en over rayonhoofden. Daarom deze vraag: bent u een optimist of een pessimist? Of is de pessimist een realist?
Pessimist: "De Elfstedentocht is iedere dag een dag verder weg".
Lees ook:
* Het kan weer: praten over de Elfstedentocht en de opwarming van de Friese meren!















