Translate

maandag 31 januari 2022

De feiten over: de koopkracht van gepensioneerden en de melkproductie

Koopkracht gepensioneerden in tien jaar niet met 25, maar met 4,7 procent afgenomen



De koopkracht van gepensioneerden is tijdens tien jaar Rutte met 25 procent gedaald, beweerde PVV-Kamerlid Tony van Dijck tijdens een Kamerdebat op 14 december 2021. Uit cijfers van het CBS en de Universiteit Leiden blijkt echter dat het om een daling van 4,7 procent gaat, al kan de koopkrachtdaling in individuele gevallen wel hoger uitpakken. 

Lees meer bij Nieuwscheckers

Melkproductie Nederlandse koe is sinds 2001 niet met vijftig, maar met twintig procent gegroeid



De melkproductie van Nederlandse koeien is aan het stijgen. Volgens Leonie Vestering, Tweede Kamerlid van de Partij voor de Dieren, stijgt de melkproductie zo hard dat een koe vandaag de dag in haar leven bijna de helft meer melk produceert dan twintig jaar geleden. Dat is onjuist: de melkproductie stijgt weliswaar, maar minder hard. De gemiddelde jaarlijkse melkproductie per koe is sinds 2001 met ruim twintig procent gegroeid. [Nieuwscheckers]

Lees meer bij Nieuwscheckers

Lees ook:
* Vaccins en ziekenhuisopnames

zondag 30 januari 2022

Worden bij U de hortensia's gestolen?

Met het lengen van de dagen duiken ze weer op: de hortensiaknippers. Mensen die hopen dat ze precies die ene soort hebben die, als je hem rookt, naar verluidt een ‘mild verdovende werking’ heeft.

In het dorp Leusden zijn de eerste hortensia’s al gesneuveld. Zo meldt De Amersfoortse Courant. De dieven azen op de eerste knoppen aan de nog kale takken, waarvan gezegd wordt dat je die in gedroogde vorm kunt roken als wiet. 

Verbijsterd
"Ja, dat bestaat dus! Ik had het totaal niet door, totdat de buurman zei: "Hee, jouw takken zijn er ook uitgeknipt." Maartje Janssen (52) uit Leusden keek afgelopen weekeinde verbijsterd naar de pot in haar voortuin. "Ik vind het niet erg, maar vooral ráár." "Ik heb totaal geen groene vingers. Joh, ben allang blij dat hij lééft. Maar pas toen de buurman het zei, zag ik dat iemand zowel bij zijn als bij mijn hortensia hele takken eruit heeft gesneden. Dat verklaart wel de geluiden die ik ’s nachts heb gehoord. Ik hoorde wel mensen, maar ik dacht: dat is bezoek van de buren, dat wordt uitgezwaaid.”

Mythe én dodelijk
Zo onderhand hoort het erbij, weet menig hobbytuinier: hortensiadieven. Ieder jaar is het wel ergens in het land raak. Maar er zijn zoveel soorten hortensia's, dat het Russische roulette is om ze proberen te roken. Van sommige kun je namelijk doodziek worden, verlamd raken of een hartstilstand krijgen, waarschuwen experts van het Trimbos-instituut. En als je al die ene hebt waar je heel misschien high van wordt: de hevige buikpijn krijg je er gratis bij.

Nóóit van gehoord

Bij tuincentrum Eurofleur in Leusden reageert medewerker Gert Kramer verbaasd. "Horténsia's? Verdovende werking? Nóóit van gehoord. Hooguit komen ze hier weleens vragen welke potgrond goed is voor de wietplantjes."
Al is het fenomeen - stelen uit voortuinen - hem niet onbekend. "Skimmia's worden weleens uit tuinen gestolen rond de kerstdagen. De dieven maken er dan kerststukjes mee. Maar, die hortensia's, werkt dat ook verdovend als je er de hele dag tussen staat?", vraagt hij zich hardop af.

Bekijk ook:
* High worden van Hortensia - RTV Noord

zaterdag 29 januari 2022

Wat betekent 'Survival of the Fittest'?

Mijn tennismaat en ik hebben weer een taaldispuut. Ik beweer, dat de uitdrukking 'Survival of the fittest' betekent, dat de sterkste zal overleven. Hij beweert, dat Survival of the fittest betekent, dat de 'best aangepaste' zal overleven.

We beloven elkaar een en ander via Google uit te zoeken. Zoals we dat ook eerder hebben gedaan bij ons dispuut over 'geitenpaadje' en 'olifantenpaadje'. 

Overtuigend genoeg
Al snel komt er een bericht van mijn maat, waarin hij zijn gelijk opeist. "Kijk maar eens op Wikipedia bij Survival of the fittest. Met als uitdagende slotzin: "Ik hoop dat dit overtuigend genoeg is."
En ja, ik moet het bekennen. Wikipedia geeft hem gelijk. 

Citaten
Enkele citaten  uit Wikipedia:
"Survival of the fittest is de natuurlijke selectie die optreedt door het overleven van het nageslacht van de best aangepaste binnen een populatie."
"Survival of the fittest wordt vaak verward met het recht van de sterkste. Een organisme hoeft echter niet de sterkste te zijn om betere overlevingskansen te hebben dan anderen. Beter vluchtgedrag, betere camouflage of meer intelligentie kunnen soms de overlevingskansen vergroten en ervoor zorgen dat een organisme the fittest is."
De term blijkt bedacht door Herbert Spencer (zie foto) na het lezen van Charles Darwins 'On the Origin of Species'.

Zwakke verdediging
Mij rest slechts een uiterst zwakke verdediging als tegenstoot: "Kijk naar eens in in de beste vertaalsite op internet 'deepl.com'. Dan zie je, dat de vertaling van deze uitdrukking betekent: het recht van de sterkste. Ik hoop, dat dit overtuigend genoeg is." 

Lees ook:
* Is ons 'pad' een geitenpaadje of een olifantenpaadje?

vrijdag 28 januari 2022

Britse automobilisten moeten ‘Nederlandse truc’ toepassen bij het uitstappen

Britse automobilisten moeten voortaan met de ‘Nederlandse greep’ een autoportier openen. Volgens de BBC wordt deze verplichting vanaf morgen opgenomen in de verkeerswet (Highway Code). Wie op een andere manier zijn autodeur opent, riskeert een boete van 1.000 pond (circa 1.200 euro).

De meeste Nederlandse automobilisten zullen niet begrijpen wat er met de Nederlandse truc wordt bedoeld, maar in het buitenland is hij alom bekend. Voor de invoering van ‘de Nederlandse greep’ (Dutch Reach) is in het Verenigd Koninkrijk zelfs jaren campagne gevoerd. 

Zicht op aanstormende fietsers
Het gaat erom dat uitstappende automobilisten bij het openen van het portier de hand gebruiken die het verst van de ontgrendelingshendel verwijderd is. In auto's in Nederland (waar rechts wordt gereden) is dat de rechterhand van de bestuurder en de linkerhand van de bijrijder. Op deze manier dwing je jezelf om over je schouder te kijken bij het openen van de deur. Zo krijg je automatisch beter zicht op aanstormende fietsers of andere weggebruikers.

Handige truc
In het buitenland is men ervan overtuigd dat dit een in Nederland verzonnen, handige truc is, om te voorkomen dat je met het openzwaaiende portier een fietser raakt bij het uitstappen. Nederland heeft de eer hoogstwaarschijnlijk te danken aan het imago van fietsland, maar wat precies de oorsprong is van de ‘Nederlandse uitvinding’ valt lastig te achterhalen. 

Bekijk:
* The Dutch Reach #TeachTheReach! | Cycling UK

Lees ook:
Automobilist: al gehoord van de Dutch Reach?

(Bron: Artikel in het AD)

woensdag 26 januari 2022

Vaccins en ziekenhuisopname

 

Minister Kuipers’ visualisatie tijdens de persconferentie toont de vaccinatiecijfers tegenover de opnamecijfers van de periode half november tot half januari, toen nog maar weinig Nederlanders een derde prik (booster) hadden ontvangen.

Volgens de meest recente RIVM-cijfers (tussen 1 en 13 januari) is zo'n vijf procent van alle huidige coronapatiënten in het ziekenhuis geboosterd. De visualisatie had dus vijf groene poppetjes moeten tonen in plaats van anderhalve. 
Verder blijkt uit de aangepaste grafiek, dat het aandeel mensen zonder (volledige) vaccinatie dat met corona in het ziekenhuis ligt, een stuk groter is dan Kuipers liet zien. Wat onderstreept, dat niet (volledig) gevaccineerden een veel grotere kans hebben om met een coronabesmetting in het ziekenhuis te belanden. 

maandag 24 januari 2022

Gevreesde conrector gaat op zondag naar voetbal

Binnenkort hebben we een reünie van onze middelbare schoolklas. Eén van de vragen van de organisatie was, of we eventueel een herinnering wilden schrijven aan onze 'favoriete leraar'. Ik moest het antwoord schuldig blijven.


Want op een paar uitzonderingen na heb ik weinig positieve herinneringen aan het  kille klimaat op deze strenge, orthodoxe school, onveilig vanwege de houding van de rector, de conrectoren en de meeste leraren. Ik vreesde ze met grote vreze. 

Veel meer schoolgenoten
En dat alles gold, naar ik inmiddels heb begrepen, voor veel meer schoolgenoten, zelfs voor meer dan ik ooit gedacht heb. Onlangs las ik een stuk van een leeftijdsgenoot en plaatsgenoot, waarvan ik altijd gedacht heb, dat hij veel intelligenter was dan ik en fluitend zijn diploma had gehaald. Hij schreef: “De eerste jaren gingen nog wel - op de klassenfoto kon ik nog lachen -, maar de laatste twee jaren waren een lijdensweg. Hard werken, veel onvoldoendes, weinig vreugd. Dat ik desondanks het diploma heb behaald, is nog steeds een mirakel”. Ik kon me er volledig in herkennen.

Meest gevreesd
De meest gevreesde onder de leraren was wel de conrector, tevens leraar biologie. Hij had -zoals meerdere leraren - een bijnaam, die hij ontleedde aan het feit, dat hij* - zoals een medeleerling het plastisch omschreef - "onhoorbaar sluipend achter een groepje leerlingen kon opduiken om hen de mantel uit te vegen".
Ik ben in mijn schooltijd een paar keer uit de klas gestuurd en dan moest je je melden bij deze conrector. In een brief uit die tijd schrijf ik bitter over één van deze incidenten: "Ik ben de klas uitgestuurd bij de leraar Scheikunde. De conrector heeft me zwaar gestraft. Ik moest op een vrije middag terugkomen. Dat heeft me een hele maandagmiddag gekost. Zonde van die middag".

Bescheiden in koralen
Wie schetst echter mijn verbazing, dat ik nu op de speciale website van de reünie lees, dat deze conrector "eenmaal thuis zich, geregeld tot ’s avonds laat, wijdde aan zijn eigenlijke expertise: het determineren van koralen. Hij was op dit onderwerp gepromoveerd en verwierf hiermee wereldfaam; van over de hele wereld werden hem koralen toegestuurd ter determinatie". Maar dat niet alleen: hij was over zijn eigen prestaties veel te bescheiden: "In een overzichtsartikel van zijn hand had hij tien van zijn eigen  -en belangrijke- publicaties weggelaten; dat werd later rechtgezet."
Twee van onze leraren assisteerden hem bij zijn vrijetijdshobby: de één met Engelse teksten en de ander met fotografie. De conrector beloonde hen door koralen naar hen te vernoemen. Pas na zijn overlijden werd een koraal naar hemzelf vernoemd.

Voetballiefhebber op zondag
Maar nog erger: de conrector bleek, net als ik, een enthousiaste voetballiefhebber en bezocht geregeld de thuiswedstrijden van de plaatselijke voetbalclub. Maar dan wel op op zondag, de Dag des Heren! Een zeer te laken gedrag in een omgeving, die opgevoed was met het Gebod tot Zaterdagvoetbal. Hij was dus helemaal niet zo streng gelovig! Hij werd bij zijn bezoeken -als tweede im Bunde- vergezeld door de conciërge van onze school. Bij hem moest je je met knikkende knieën melden, als je 's morgens te laat kwam, waarna meestal een straf van de conrector volgde, als je volgens hen geen goede reden had. 

Waarom?
Ik vraag mij nu, zo'n zestig jaar later af, waarom onze conrector deze andere, meer menselijke en minder orthodoxe kant van hem nooit aan ons heeft meegedeeld en getoond. Mijn gevoelens van zeer grote vreze voor hem zijn nooit verdwenen. 

* De namen van de hier geanonimiseerde conrector, leraren en conciërge zijn bij de redactie bekend. Het onderzoek naar de conrector werd verricht door ©Jacob Kol. 

zondag 23 januari 2022

Ik beken: ik was een wappie!

Mijn vroegere middelbare schoolklas organiseert in april een reünie. Dus komen er allerlei herinneringen weer boven aan die schoolperiode. Zoals aan de voetbalwedstrijden op de nabije, meestal lege, Veemarkt in de vrije tussenuren. 


Daar speelden we fanatieke partijtjes. Zelfs op vrijdag, wanneer de hele markt vol stond met veewagens en koeien, voetbalden we tussen de hopen koeienstront door. Dat waren iedere dag weer gouden momenten tijdens een nogal vervelende schooltijd. 

Plompverloren
De meeste gegeven vakken op school spraken me niet aan. Zeker niet, toen er plompverloren plotseling een les 'kosmografie' werd toegevoegd. Gegeven door de - ook al niet geliefde - leraar Scheikunde. Wat moest ik in hemelsnaam met 'paralaxen'?
Wel was het een vak, dat niet meetelde voor de overgang naar een volgende klas en het eindexamen. Dus belangrijk was het niet. Maar ja, repetities waren er wel.

Platte aarde
Gelukkig was er juist in die tijd - we spreken over de jaren zestig van de vorige eeuw - veel publiciteit rond een groep in Hilversum, die beweerde dat de aarde plat was. Dat bood uitkomst! Mijn schoolkameraad en ik besloten spoorslags aanhanger te worden van de platte aarde.

Toen er een repetitie kwam en we geen goed antwoord wisten, gaven we op een aantal vragen het antwoord, dat die vraag onzinnig was. Want de aarde was immers plat. Het leverde ons een 5 op! We waren de enigen in de klas met een onvoldoende...

PS:
Voor de goede orde: het is alsnog goed gekomen met ons als wappies avant la lettre. Ik geloof weer in een ronde aarde!

zaterdag 22 januari 2022

donderdag 20 januari 2022

Waar komt de uitdrukking 'Een kat in de zak kopen' vandaan?

De uitdrukking ‘Een kat in de zak kopen’ komt u ongetwijfeld geregeld tegen in de media, evenals op tv of in kranten. Wat is de betekenis van deze bijzondere uitdrukking? En hoe is hij ontstaan?


Historiek.Net geeft het antwoord. We citeren. 

Een aankoop die tegenvalt
Wie een kat in de zak heeft gekocht, heeft een aankoop gedaan die kwalitatief niet goed is. Zonder goed vooronderzoek of het goed bekijken van de verpakking is er iets gekocht, wat achteraf gezien een miskoop bleek te zijn. ‘Een kat in de zak kopen’ kan dus voorkomen worden als je goed oplet bij het aankopen van spullen of producten. Wie kritisch is bij het uitzoeken van winkelwaar en goed nadenkt over een aankoop, koopt normaal gesproken geen kat in de zak…

Naast deze betekenis kan ‘een kat in de zak’ ook de betekenis hebben van bedriegen. Als iemand zegt dat er iets anders dan een kat in de zak zit die verkocht wordt, dan is hij of zij een bedrieger.

Over de oorsprong van het gezegde
Een kat in de zak kopen is volgens etymologen ontleend aan mensen die een haas wilden kopen in een zak, om thuis te bereiden en op te eten. Als ze niet controleerden of er wel echt een haas in de zak zat, kon het zijn dat ze bij thuiskomst ontdekten dat er een kat in de zak zat. Ze waren dus opgelicht en hadden letterlijk een kat in de zak gekocht.

Het spreekwoord is in elk geval al sinds de vroegmoderne tijd in de Nederlandse taal bekend. Schrijver Carolus Tuinman vermeldde in zijn spreekwoordenboek uit 1726 het volgende: “Men moet geen kat in een zak koopen. De kooper zoude daar door lichtelyk konnen bedrogen worden, als ware de kat een haas.”

Soortgelijke uitdrukkingen in andere talen
In andere talen zijn er vergelijkbare uitdrukkingen. Zo kennen de Russen, Noren, Fransen en Polen deze uitdrukking ook. In Spanje spreekt men in dit verband van 'dar gato por liebre', ofwel: ‘iemand een kat in plaats van een haas geven’. Tenslotte moet ook het Engels genoemd worden, waar het gezegde ‘a pig in a poke’ bekend is: ‘een (speen)varken in de zak’. Net als in Nederland wordt dit gezegde gebruikt wanneer iemand iets gekocht heeft zonder goed na te gaan of de aangekochte waar wel deugt.

woensdag 19 januari 2022

De hertaling van het Wilhelmus door Jan Rot

Jan Rot maakte de volgende 'hertaling' van ons volkslied, het Wilhelmus. Koning Willem-Alexander reageerde, toen hij het hoorde, met de opmerking: 'Interessant'.