Waarheen in april?

Huisdieren zijn er in alle soorten en maten

Jelle Reumer is paleontoloog. Ook hij zit noodgedwongen thuis en zolang dat duurt, bespreekt hij iedere week voor het dagblad Trouw een huisdier.  

Maar hij begint afgelopen weekend met de uiteenrafeling van de huisdieren in vier soorten. We citeren.

Vier soorten
Het komt mij voor dat we vier categorieën huisdieren kunnen onderscheiden.

Er is een groep die wij niet in huis houden omdat ze te groot zijn: de zogenoemde landbouwhuisdieren. Raar woord is dat, want wie houdt er nu een paard, een koe of een roedeltje geiten in huis? Toch gebeurde dat vroeger wel, en leefden mens en koe in één ruimte.

De tweede groep zijn de huisdieren die we wel in huis houden: hond, kat, cavia, parkiet, kanarie. Dierenartsen spreken liever van gezelschapsdieren; ze houden ons mensen gezelschap en het onderscheidt ze van de landbouwhuisdieren.

Dan zijn er de huisdieren die vooral voor de bioloog interessant zijn, dieren die bij ons in huis leven maar dat geheel op eigen kracht en verantwoording doen. Dan hebben we het over huisstofmijten, zilver- en ovenvisjes, trilspinnen, muizen, kakkerlakken en dergelijke. Meestal wordt er de term plaagdieren voor gebruikt.

Een vierde categorie zijn dieren wier naam met ‘huis’ begint maar die niet noodzakelijkerwijs in huis leven, hoewel dat soms wel het geval is. Opvallend veel dieren blijken huis-nogwat te heten: de reeds genoemde huisstofmijt natuurlijk, maar we kennen ook de huismus, de huismuis, de huisspitsmuis, de huisspin, de huiskraai, de huiszwaluw.

Lees de gehele column
* Thuisdieren, ze zijn er in alle soorten en maten

Luisteren naar Liesbeth List

Liesbeth List, geboren als Elisabeth Dorothea (Elly) Driessen (Bandoeng, 12 december 1941 – Soest, 25 maart 2020), was een Nederlandse chansonnière en actrice.

Ze behoorde bij leven tot de bekendste zangeressen van Nederland en behaalde in dit land grote successen met Ramses Shaffy. In 2017 kwam er een musical over haar leven uit.

Tweegesprek
List overleed op 25 maart 2020 op 78-jarige leeftijd tijdens haar slaap in haar woonplaats Soest. Pas twee dagen later werd haar overlijden publiek gemaakt. Die avond zond de NTR een ingelaste aflevering van het tv-programma Het Laatste Woord uit met daarin een tweegesprek tussen List en tv-journalist Jeroen Pauw dat in het teken stond van haar leven. De afspraak was dat het pas zou worden uitgezonden na haar dood

Meer over Liesbeth List:
* Wikipedia
* Officiële website van Liesbeth List
* Liesbeth List had het leven lief
* Het Laatste Woord op NPO-Start

Bekijk en beluister:
* Liesbeth List - Heb het leven lief
* Liesbeth List & Ramses Shaffy - Pastorale | Cor & Co

Heeft 'het dorp dat dapper weerstand bood' (Asterix) ooit bestaan?

Al vanaf het begin ben ik een enthousiaste liefhebber van de stripreeks Asterix. Wie kan niet genieten van die kleine slimmerik Asterix, trouw vergezeld van de forse goedzak Obelix en het kleine hondje Idéfix?

Het speelt zich allemaal af ten tijde van het leven van Julius Caesar, na de verovering van Gallië in 52 voor Christus. Plaats van handeling: een onoverwinnelijk Gallisch dorpje in Bretagne in Frankrijk.

Aardappelen schillen
Het verhaal bevat tal van verwijzingen, handelingen en plaatsen, die historisch betwistbaar zijn. Maar ze maken het verhaal wel smeuïg. In meerdere strips is bijvoorbeeld Asterix aardappelen aan het schillen, terwijl die pas na de ontdekking van Amerika in 1492 in Europa bekend werden.

Latijnse spreuken
Om de verhalen een extra historisch sausje te geven worden er regelmatige Latijnse citaten gebruikt.  Een hele reeks komen meer dan eens terug, zoals bijvoorbeeld 'Quo vadis?', 'Veni vidi vici' en 'Alea jacta est'. De leveranciers van deze citaten zijn zeer verschillend. Julius Caesar levert er heel wat, maar ook de Romeinse dichters Horatius en Vergilius. Er zijn citaten uit de Bijbel en van de Franse filosoof René Descartes. De piratenkapitein in Asterix en de intrigant roept daarom op een gegeven moment: "Je werkt op m'n zenuwen met die Latijnse teksten van je!"

Bij Toutatis!
Dit typisch gallische stopwoordje is in de meeste avonturen van Asterix wel terug te vinden. Toutatis is een Keltische godheid. De vele andere volken die Asterix en Obelix in hun avonturen bezoeken gebruiken hun eigen oppergod als stopwoord. De Romeinen gebruiken bijvoorbeeld ‘Bij Jupiter’.

En het dorp dat dapper weerstand bood?
De naam van het dorp van Asterix en Obelix, waar elk verhaal eindigt met een groots feestmaal, wordt in de strips nergens genoemd. Wel is duidelijk dat het in Armorica (Bretagne) ligt. Hoewel dit dorp uiteraard verzonnen is door de schrijvers van de stripreeks, zou het best wel eens op een Bretons dorpje gebaseerd kunnen zijn. Uderzo, de striptekenaar, die op 24 maart j.l. op 92-jarige leeftijd aan een hartaanval overleed, bracht namelijk een groot deel van zijn jeugd door in Bretagne. Volgens sommigen zou het gebaseerd zijn op het dorp Erguy. Dit dorp zou gelijkenissen tonen met het dorpje in de albums en Uderzo zegt het dorpje goed gekend te hebben. Maar er zijn meer dorpen die zeggen het dorp van Asterix te zijn, meestal in een poging om toeristen te lokken. Het Engelse blad ‘The Independent’ schreef op 1 april 1993 een artikel over archeologen in Bretagne die de fundamenten van het dorp van Asterix hadden blootgelegd. Dit was een mooie een 1 aprilgrap!
In de Romeinse geschiedenis wordt gezwegen over een kleine nederzetting in Gallië dat moedig weerstand bleef bieden aan de overweldigers. Er is dus geen enkel historisch bewijs dat het dorp ooit bestaan zou hebben. Maar helemaal zeker, weten we het natuurlijk nooit, bij Toutatis!

Lees meer
* 'Bij Toutatis!' Historische verwijzingen in de stripreeks Asterix, Artikel van Paul Riezebos in ISGeschiedenis
* Latijnse citaten in de strips van Asterix

Koeiendans 2020

Over enige tijd - hoe lang hangt van ons aller gedrag af - gaan wij even vrolijk als deze koeien weer naar buiten!

Bekijk

* Koeiendans 2020

Nestelende ooievaars live te volgen

Het Zwin Natuur Park bij Knokke mag tot 1 mei vanwege de uitbraak van het coronavirus gesloten zijn, maar dat wordt ruimschoots goedgemaakt met rechtstreekse beelden van twee koppels nestelende ooievaars.

Via een YouTube-kanaal op internet is sinds deze week te zien hoe de ooievaars druk in de weer zijn om hun nesten in orde te maken. De koppels die in beeld worden gebracht, zijn de ouders van drie, vorig jaar in het natuurpark geboren ooievaars die van zenders zijn voorzien om hen te kunnen volgen: Emily, Reinout en Hadewijch.

Vanuit Marokko
Reinout is, aldus een laatste melding van 14 maart, op de terugweg naar het noorden vanuit Marokko. Hadewijch zat daar op 14 maart nog. Emily is eind februari in Marokko omgekomen, nadat ze tegen een hoogspanningskabel was gevlogen en werd geëlektrocuteerd.

Bekijk
* You Tube-kanaal waarop de nestelende ooievaars te volgen zijn

Wat is natuurlijk en wat is onnatuurlijk?

Je normen en waarden halen uit de natuur is dom en onzinnig. Dat zegt wetenschapshistorica Lorraine Daston in haar nieuwste boek 'Tegen de natuur in'. 

Ze werd hierover gisteren geïnterviewd door het dagblad Trouw en geeft daarbij een aantal mooie voorbeelden.

Homoseksualiteit
"Is homoseksualiteit onnatuurlijk? Als je het aan ex-paus Benedictus XVI vraagt wel. Homoseksuelen ‘ontkennen hun natuur’, zei hij tijdens zijn kersttoespraak in 2012. Het behoort “tot het wezen van het mens-zijn dat we als man en vrouw geschapen zijn door God”. Maar als je het aan biologen vraagt is homoseksualiteit helemaal niet zo onnatuurlijk. Allerlei diersoorten, van apen tot vogels, van reptielen tot insecten, vertonen vormen van homoseksueel paringsgedrag, genegenheid en ouderschap".

Hittegolf
“Herinner je je nog de verschrikkelijke hittegolf van afgelopen zomer? “Mensen zeiden toen, ‘dit gaat tegen de natuur in, het is onnatuurlijk’. Ze bedoelen daarmee niet alleen dat zoiets niet vaak gebeurt, maar ook dat het niet zou mógen gebeuren.”

Moorden, plunderen en martelen
“Denk aan John Stuart Mill”, zegt Daston. Mill, een filosoof uit de negentiende eeuw, vond het absurd om de natuur te gebruiken als leidraad voor ons handelen. “Hij zei: ofwel we moorden, plunderen en martelen omdat het ook in de natuur gebeurt, óf we doen wat wij als goed beschouwen en slaan geen acht op de natuur."

Vlees eten
"Het dieet van de Neanderthalers is geen argument om vlees te eten".

Voor kinderen zorgen
"Dat veel vrouwtjesdieren voor het kroost zorgen, betekent niet dat wij onze samenleving naar dat voorbeeld moeten inrichten".

Monarchie
"Denk aan een bijenkorf. Dat is lange tijd het toonbeeld voor de ideale monarchie geweest. Daston slaat haar boekje open en laat daaruit een afbeelding zien van een zeventiende-eeuws geschrift over bijen. “Kijk, hier heb je de koning – toen dachten ze nog dat het hoofd van de bijen een koning was, want je wilt natuurlijk geen vrouw als leider”, lacht Daston. “Onder de koning zie je een rijtje ‘hertogen’, daaronder een aantal ‘burgers’ en dan de werkbijen. Het is een soort poppenkastvoorstelling van de monarchie".

Monogamie of polygamie
"Als je een discussie over monogamie of polygamie wilt voeren, heb je allerlei diersoorten tot je beschikking. Ben je voor monogamie? Kijk dan naar de zwanen. Ben je voor polygamie? Dan zijn er de kalkoenen."

Lees het gehele interview
* De Natuur het nastreven waard? Nee, dat is een denkfout

Lees ook
* Roodborstje schattig? Nee, bloeddorstig
* Katten doden in Nederland 140 miljoen dieren per jaar
* Noorse paardenvrouw is sensatie op internet

Wie krijgt een reddingsparachute?

Zo werkt de flitshandel

Gisteravond gaf Zondag met Lubach een mooie uitleg over hoe flitshandel werkt. Aan de hand van het bedrijf Flow Traders, dat op dit moment zijn koersen flink ziet stijgen. 

Op de beurs dalen op dit moment de meeste koersen fors vanwege Corona. Maar flitshandelaren als Flow Traders hebben juist een krankzinnig goede maand. Voor flitshandelaren maakt het niet uit of de koersen omhoog of omlaag gaan. In beide gevallen kunnen ze geld verdienen met nét iets sneller te zijn dan de rest.

Minder dan een seconde
Wikipedia zegt over flitshandel het volgende: 'Het is een methode om te speculeren op valuta- en aandelenkoersen waarbij in zeer korte tijd (minder dan een seconde) zowel gekocht als verkocht wordt. Hierbij wordt gespeculeerd op kleine koerswijzigingen die zich in korte tijd voordoen of op kleine verschillen in de waarde van hetzelfde aandeel op verschillende beurzen (arbitrage). Door binnen een fractie van een seconde te kopen, te verkopen en meteen weer te kopen, kunnen met kleine koersverschillen grote winsten gemaakt worden.
Flitshandel gebeurt volledig geautomatiseerd. Concurrentie hangt niet zozeer af van inzicht maar juist van de snelheid waarmee de hardware en de software reageert in combinatie met een snelle dataverbinding.
Flitshandel wordt sinds eind jaren negentig toegepast en is sindsdien aan een opmars bezig.'

Bekijk
* Flitshandel/Zondag met Lubach

Nederlandse kraanwater van hoge kwaliteit

Vandaag is het Wereld Water Dag. De twaalfde in Nederland. In 1992 werd door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties een resolutie aangenomen om vanaf 1993 ieder jaar 22 maart tot Wereld Water Dag uit te roepen. Sinds 2008 worden ook in Nederland in dit kader activiteiten ondernomen.

Weliswaar zijn alle Wereld Water Dag-evenementen dit jaar gecancelled vanwege Corona, maar aandacht voor ons drinkwater is nooit weg. Om je goed te realiseren, dat het Nederlandse drinkwater tot de beste van de wereld behoort.

Zeer hoog niveau
Jarenlang heb ik in het kader van mijn werk de gehele wereld over mogen reizen. En bijna overal was het oppassen geblazen: geen water uit de kraan drinken en je tanden niet poetsen met het leidingwater. Dus gebruik maken van flessenwater en bij het eerste gebruik vooraf goed controleren of daarvan de dop niet los zit!
Terug in Nederland weet je daarna niet, wat je overkomt. Leiding water drinken en tanden poetsen kan zonder enig probleem. Want de kwaliteit van ons water is van een zeer hoog niveau. Geen enkele reden dus om bij de supermarkt langs te gaan om water te kopen.

Verbazing
Wie schetst dan ook mijn verbazing, als ik nu lees dat de consumptie van verpakt water in ons land al jaren toeneemt. In 2014 werd in ons land 381 miljoen liter flessenwater achterover getikt. In 2018 was dat gestegen tot meer dan 496 miljoen liter.

Dom
Dom, dom, dom. Mineraalwater - zo wordt het zo mooi genoemd - is honderden keer zo duur als kraanwater. Kraanwater bevat dezelfde mineralen als flessenwater. In sommige regio's (tappunt Harmelen bvb.) wordt zelfs uit dezelfde bron getapt. En verder is ons kraanwater uit het oogpunt van duurzaamheid dertig keer beter dan flessenwater. Wie twijfelt nu nog?

Link:
* Website Wereld Water Dag

Bron van de genoemde gegevens: Artikel in het AD: Als twee druppels water

Creatieve oplossing bij contactprobleem vanwege Coronavirus

Pieter wil graag in zijn tuin aardappelen planten. Maar hij is alleen, 78 haar oud en zijn zoon mag vanwege het coronavirus geen contact met hem hebben. Hij schrijft een e-mail aan zijn zoon Gustaaf:

Lieve Gustaaf,
Ik ben erg verdrietig, omdat ik in mijn tuin geen aardappelen kan planten.
Ik weet zeker dat jij me had geholpen de tuin om te spitten, als je hier was geweest.
Ik hou van je.
Je vader

De zoon schrijft direct terug:

Lieve Vader,
Raak alsjeblieft niets in de tuin aan!
Ik heb daar namelijk 'het spul' verstopt.
Ik hou ook van jou.
Gustaaf

Nog geen 4 uur later staan de nationale politie, de narcoticabrigade en de terroristenbestrijding voor het huis van de oude man.
Ze spitten de tuin spade voor spade om, zoeken iedere millimeter af, maar vinden niks. Teleurgesteld gaan ze weer weg.
Dezelfde avond nog krijgt de oude man een e-mail van zijn zoon:

 Lieve Vader,
 Hoogstwaarschijnlijk is de tuin nu helemaal omgespit en kan je de aardappelen poten.
 Meer kon ik op deze afstand niet voor je doen.
 Ik hou van je.
 Gustaaf

Nederland een gelukkig land: plek zes

Nederland staat op de zesde plek in de lijst van 'gelukkige landen' die de Verenigde Naties jaarlijks opstellen. Daarmee is ons land een plaats gedaald ten opzichte van vorig jaar, blijkt uit het vrijdag gepubliceerde World Happiness Report.

Alleen in Noorwegen, IJsland, Zwitserland, Denemarken en Finland zijn de mensen gelukkiger.
De onderzoekers keken onder andere naar de jaren die mensen gemiddeld in gezondheid leven, of mensen iemand hebben op wie ze kunnen rekenen en naar de vrijheid om levenskeuzen te maken. Ook vrijgevigheid, vrij zijn van corruptie en het bruto binnenlands product per hoofd van de bevolking tellen mee.

Sociaal vertrouwen en steun
Nederland scoort hoog als het gaat om sociaal vertrouwen en steun. Dat laatste wordt uitgedrukt als het percentage van de bevolking dat het gevoel heeft iemand te hebben om op terug te vallen. Door de situatie rond het coronavirus wordt die sociale steun de komende tijd 'belangrijker dan ooit', stelt het onderzoeksrapport.
Behalve een van de gelukkigste, is Nederland volgens de onderzoekers een van de weinige landen in de lijst waar mensen die in de stad wonen minder gelukkig zijn dan mensen die op het platteland leven.

Bron: Kassa/ANP

Lachen met de Canadese verborgen camera

Het populaire Canadese TV-programma Just For Laughs heeft weer een serie grappen met de verborgen camera achter elkaar gezet.

Bekijk de uitgebreide video van 11 minuten.

Bekijk
* Flesh Wounds, Car Thieves, & Mariachi Madness | JFL Throwback Pranks

Heksenboom op nummer 4 en Bewaker van gezonken dorp op 1

De Brabantse ‘Heksenboom van Zwarte Kaat’ is op een mooie 4e plaats geëindigd bij de verkiezing van ‘The European Tree of the Year’. De beuk kreeg 18.452 stemmen.  De Europese winnaar is 'De Bewaker van het gezonken dorp' in Vír, Republiek Tsjechië met 47.226 stemmen (zie foto hieronder).

Het was voor de tweede keer dat een Nederlandse boom deelnam aan deze verkiezing die al sinds 2011 wordt georganiseerd door de Environmental Partnership Association.

Spel van de duivel
De 'Bewaker van het gezonken dorp' is een grove den en 350 jaar oud. Deze zogenaamde Chudobínská-den groeit op een rotsachtige uitloper van de linkeroever van de Vír-dam. De den is vernoemd naar het ondergelopen dorp Chudobín, dat werd opgeofferd voor de bouw van een stuwmeer. Volgens een lokale legende speelt de duivel 's nachts onder de boom voor de inwoners van het gezonken dorp. Veel waarschijnlijker is dat de lokale bevolking 's nachts de sterke wind hoort die vaak door de Svratka-vallei waait.
Nummer 2 is de Ginkgo van Daruvar uit Kroatië met 28.060 stemmen, gevolgd door de Eenzame Populier in Kalmykia uit de Russische Federatie met 27.411 stemmen. De Nederlandse Heksenboom werd dus eervol vierde.

Nederlandse Boom van het Jaar verkiezing 2020
De verkiezing van de Nederlandse Boom van het Jaar gaat dit jaar haar derde seizoen in. Vanaf 3 april a.s. kan iedereen weer een markante boom opgeven in zijn omgeving voor de verkiezing van de Nederlandse Boom van 2020. Voorop staat dat de boom een goed verhaal moet hebben. Het gaat niet om de mooiste, dikste of oudste boom, maar om de maatschappelijke relevantie en historische context van de boom. Tot 18 mei is het mogelijk een mooi bomenverhaal in te zenden via www.deboomvanhetjaar.nl .

Bekijk
* De volledige uitslag met foto's van de Europese Tree of the Year

Lees ook
* Heksenboom in Bladel Boom van het Jaar 2019