Mooie verdwenen woorden

Taal is altijd in ontwikkeling. Woorden komen en woorden gaan. 

De website Gatsbye publiceert een lijst van 22 van zulke 'ouderwetse' woorden, die verdwenen zijn en baseert zich daarbij op het Verdwijnwoordenboek.  Zo was er ooit een woord voor de smart van de fietser met een lekke band: spijkertjeswee. Ooit werd fluks gelanceerd als het ultieme Nederlandse woord voor vliegtuig. En ooit gingen partner ruilende paren een avondje sleutelen.

22 verdwenen woorden
Misschien kunnen we al deze woorden weer invoeren in de huidige taal? Welke woorden spreken u nog aan?

Afhoeren (zich) - Zich door overmaat van wellust in het verderf storten.
Babiolen - Wissewasjes.
Chausseren (zich) - Zijn schoenen of kousen aantrekken, ze dragen.
Debaucheren - Tot ontucht verleiden. Gedebaucheerd: een losbandig leven leidend.
Effrayant - Schrikwekkend, ijselijk.
Fanfaronneren - Grootspreken, pochen, zwetsen.
Geeuwhonger - Zenuwtoeval ten gevolge van het langdurig ontberen van voedsel.
Hartvinger - Ringvinger.
Impetreren - Eisen, klagen, verzoeken, vorderen.
Jocus - Scherts, grap.
Kakocratie - Slechte regering.
Lieflokken - Door vleien tot zijn wil overhalen.
Moesjanker - Vrijer, minnaar.
Nippelen - iemand uit geile drift gedurig betasten.
Onthokkebanden - Bevrijden, verlossen, de vrijheid geven.
Pantoffelregiment - Overmacht van de vrouw op de man (in het gezin).
Rafraîchissements - Verfrissingen (ijs, likeuren, confituren enz.).
Soppedoppen - Indopen (brood in vocht, saus).
Treurgeestig - Zwaarmoedig, melancholiek.
Voddemoêr - Slons, morsig wijf.
Weepsch - Laf, zouteloos, flauw, smakeloos.
Zuurmuil, zuursmoel - Onvriendelijk -, nors mens.

Nationale Tegelspreukendag: over regen

Gisteren was het de eerste Nationale Tegenspreukendag. Georganiseerd door het tijdschrift 100% NL.

'We wilden iets oer-Hollands doen en als er iets oer-Hollands is dan zijn het tegelspreuken', aldus Jennifer Nannings in het dagblad Trouw'.

Regen
Jeroen Straathof van Tegelspreuken.nl wordt in het artikel gevraagd naar de meest typische Hollandse spreuk. 

'Ik vind deze wel typerend en grappig: 'Als de haan niet kraait vóór het avondrood... gaat het regenen  ... of de haan is dood'.

Lees ook
* Tegeltjeswijsheden deel 1
* Tegeltjeswijsheden deel 2

De beste 100 Nederlandstalige songs

Na het succes van vorig jaar, gaat Radio 1 opnieuw op zoek naar de 100 beste Nederlandstalige songs.

Vorig jaar was Rotterdam de mooiste rotstad van de Hermes House Band volgens mij het allerbeste Nederlandstalige nummer sinds 1945. Ook dit jaar kies ik voor dit lied.

Drie favorieten
Kies ook dit jaar uw drie favorieten uit de lijst van 100 nummers die is samengesteld door 40 Nederlandse en Vlaamse kenners, en maak kans op één van de 600 Lage Landenlijst-dubbelcd’s of tickets voor het Lage Landenconcert op 18 september in De Roma.

Links
* Stem op jouw favoriet
* Rotterdam, de mooiste rotstad

Nieuw: Luther-fitness, een bevrijding voor lichaam en geest

Stevo Akkerman is een van mijn favoriete columnisten in het dagblad Trouw. Vandaag schreef hij over Luther-fitness en de lezingen op het symposium 'Luther en de vrijheid'.

Maar vooral die Luther-fitness hield ons bezig. Hierna dat deel uit zijn column.

Smijten naar de duivel
Stop met yoga, vergeet mindfulness, laat los die tai-chi. Wij presenteren: de Luther-workout. Nog niet zo bekend, maar dit is het moment om trendsetter te worden, over een tijdje doet iedereen het.
Ik heb hem afgelopen vrijdag voor het eerst gedaan en ik moet zeggen: het is een bevrijding voor lichaam en geest. Eenwording met de kosmos maakt er geen deel van uit, maar welke andere bewegingsleer voorziet in de oefeningen ‘schoppen tegen de kerk’ en ‘smijten naar de duivel’?
Ik deed deze nieuwe fitness-methode met ongeveer tweehonderd man in de Janskerk in Utrecht, tijdens een symposium over ‘Luther en de vrijheid’.

Contact met ons lijf
Tussen de lezingen door liet performer Kees Posthumus ons via Luther in contact komen met ons lijf - mijn woorden, niet die van de grote reformator. We moesten met het linkerbeen de naam Luther in de lucht schrijven, daarna met het rechterbeen flink tegen de kerk schoppen en vervolgens de Tintenfass-worp doen: arm ver naar achteren en dan met een rotgang naar voren, precies zoals Luther deed als hij zijn inktpot door de kamer smeet om de duivel op de vlucht te jagen.
Eigenlijk was het jammer dat er naast het lichaamswerk nog lezingen op het programma stonden.
(.....)

Plezier in bed
En o ja, we gingen ook nog suggestief met de heupen zwaaien, vanwege Luthers plezier in bed. Daar stonden we, we konden niet anders.

Bron: Trouw

Top 5 van Canadees fopprogramma

Het Canadese lachprogrammaa Just for Laugh blijft leuke grappen publiceren.

Vandaag de beste vijf van dit jaar.

Bekijk:
* Top 5 just for laugh gags 2017

Tennis hoort ook exclusief op gras, niet op kunstgras

U kent de actie wel van al die bekende voetballers: voetbal moet op echt gras, niet op kunstgras. Want kunstgras speelt anders, je kunt er bepaalde dingen wel en andere wat minder goed (bv. een sliding) en spelen op kunstgras brengt ons niveau in de internationale voetbalsport naar beneden. Vandaar, dat we ons nergens meer voor kwalificeren. Trouwens, echt gras ruikt ook lekkerder, zo vernam ik in een populair praatprogramma op TV.

Allemaal heel serieuze argumenten. Reden, waarom we - als Leuk en Informatief - nu ook actie willen gaan voeren voor de terugkeer naar gras in de tennissport.

Ondergrondzooitje
Want laten we wel wezen: het is een zooitje in de tennissport geworden. Tennis wordt op dit moment op minstens zes verschillende soorten ondergrond gespeeld. Terwijl op Wimbledon, toch het mekka van de tennissport, echt alleen op echt gras werd en wordt gespeeld. Dat Nederland slechts eenmaal een Wimbledon-winnaar heeft gekend, komt onder meer, doordat we op teveel ondergronden spelen.

Wimbledon
Zelf speel ik bv. al jaren op kunstgras, daarvoor speelde ik op Mateco-banen en op gravelbanen. French court, Hardcourt en SmashCourt, het zijn allemaal verschillende ondergronden, die ik tegenkom bij wedstrijden. Ik meen, dat ik zelfs een keer een wedstrijd op Tapijt heb gespeeld. U begrijpt het, daarom hebben we als Nederland (m.u.v. Richard Krajicek) nooit meer Wimbledon gewonnen.

Ruiken
Trouwens, kunstgras ruikt ook niet lekker, nee, gras dat ruikt pas lekker!

Steun?
Steunt u de terugkeer tot alleen echt gras in de tennissport? Alle tennistopclubs in Nederland voortaan alleen op echt gras!? Zegt het voort! Of is het onzin, net zoals die actie van de voetballers?

Een bokkenpootje: waar komt dat in hemelsnaam vandaan?

Gisteren hadden we een Spaans sprekende gast op bezoek en serveerden we een heerlijk bokkenpootje bij de koffie. We wilden de naam vertalen, maar dat lukte niet. En toen onze gast vroeg, wat de naam dan betekende, zaten we met de mond vol tanden en een bokkenpootje.

Gelukkig hebben we Wikipedia, die ons uit de droom kan helpen. En ja hoor, de geschiedenis van het woord wordt daar keurig als volgt verklaard.

Verklaring
De bokkenpoot komt van origine uit de bakkerij van Jan Pieter Schellema van de bakkerij Schellema en zonen uit Tuitjenhorn. Het verhaal gaat dat er vroeger aldaar op de begraafplaats bij de kerk (1859) en het patronaatsgebouw er jaarlijks over de overledenen werd gewaakt door middel van een traditioneel Tuitjehornse gewoonte; banket eten. Jan Pieter heeft de receptuur voor de inmiddels bekende bokkenpoot ooit in opdracht van de lokale dominee bedacht, de bokkenpoot staat symbool voor de poten van de duivel; het eten van een bokkenpootje zou de herdachte overledenen beschermen tegen het kwaad in het hiernamaals.

Rijkswaterstaat bereidt zich voor op strenge vorst

Vandaag is het een mooie zomerse dag. Het wordt zelfs 25 tot 29 graden. Rijkswaterstaat heeft daar echter geen boodschap aan en is al lang bezig met de winter.

Vorst
Gisterochtend kwam in Raamsdonksveer het eerste schip met drie miljoen kilo strooizout aan. Voor een strenge vorstperiode.

Bekijk
* Filmpje AD over strooizout

Nieuwe beweegrichtlijnen voor gezond leven

Bewegen is goed voor de gezondheid, maar dat kan ook gewoon door trap te lopen, te tuinieren of op de fiets te stappen. Tweeënhalf uur per week matig intensief bewegen blijft de norm maar die beweging hoeft niet persé te worden verdeeld over vijf dagen en mag ook bij elkaar worden gesprokkeld met activiteiten van korte duur.

Dat is de kern van de nieuwe beweegrichtlijnen die de Gezondheidsraad heeft opgesteld.

Lees
* Beweegrichtlijnen 2017
* Het volledige artikel hierover in De Volkskrant

Atheïst

 

Tijdens een wandeling door het woud hoort een atheïst geritsel in het struikgewas. Hij draait zich om en ziet een enorme grizzlybeer op zich afkomen. De man probeert zich uit de voeten te maken, maar struikelt over een boomstronk en valt. Terwijl de beer zijn machtige voorpoten opheft om toe te slaan gilt de man: "God! Help me!" 

 

De tijd staat inmiddellijk stil. De beer blijft als bevroren staan, het bos zwijgt en het beekje houdt op met kabbelen.

 

Dan  hoort de atheïst een machtige stem: "Je ontkent mijn bestaan al jaren, hebt anderen verteld dat ik een verzinsel ben en al mijn werken toegedicht aan een samenloop van kosmische omstandigheden. Waarom zou ik je helpen?"
"Ja, het zou hypocriet zijn om u nu om hulp te vragen", geeft de atheïst toe. "Maar misschien kunt u de beer bekeren?" 

 

Op hetzelfde moment komt het bos weer tot leven en begint de beek opnieuw te stromen.

 

De beer valt op zijn knieën, vouwt zijn klauwen en spreekt: "Heer, zegen deze spijze, amen."

Wat weet u van het Wilhelmus?

Als er een nieuw kabinet komt, moeten scholen les gaan geven in de tekst, betekenis en melodie van het Wilhelmus. Dat willen de vier formerende partijen.

RTL-Nieuws bedacht daarom alvast een quiz over ons volkslied. Hoe zit het met uw kennis van ons volkslied?

Doe de quiz
* Quiz: wat weet u van ons volkslied het Wilhelmus?

Lees ook
* Wilhelmus: suf volkslied

Naschrift:
Nederland en Italië
Het is een droeve vertoning, wanneer je het Nederlandse mannenvoetbalelftal het Wilhelmus (niet) ziet zingen. Zonder kennis en overtuiging. Ook wat dat betreft deden de dames het veel beter.

Maar dan die Italianen met hun kennis en passie!

 

Bekijk en beluister nog eens:

"Frattelli d'Italia", uit volle borst

Kerstmannen zijn al bij Action gearriveerd

Heel veel mensen zijn nog in zomerstemming en/of op vakantie, maar winkelketen Action verkoopt nu al Kerstmannen. De bebaarde poppen staan met hun rode mutsen naast het schap met zonnebrandcrème.

Tot verbazing en ergernis van sommigen. Maar het bedrijf zelf is zich van geen kwaad bewust. "De santa's vliegen de deur uit.''

Kruidnootjes
Albert Heijn verkocht eind juli in sommige filialen al pepernoten (zie hierna), maar nu maakt ook de Action het behoorlijk bont, twitteren klanten van het bedrijf. Ze moesten even in hun ogen wrijven toen ze tussen het reguliere aanbod een aantal vrolijk grijzende kerstmannen zagen staan. "Zó vroeg al'', vraagt iemand zich af.

Lucratief
Action-woordvoerster Inge van Baarsen bevestigt dat er bij veel filialen al kerstmanpoppen worden verkocht. "Vorig jaar begonnen we twee weken later met de verkoop en toen waren die decoratiefiguren een regelrechte verkoophit. Ze waren echt niet aan te slepen. Om die reden is door de bedrijfsleiding besloten ze dit jaar nóg eerder aan te bieden. Lang niet iedereen vindt het leuk, maar die kerstmannen zijn gewoon lucratieve handel'', aldus Van Baarsen.

Lees ook
* Heerlijk, nu al pepernoten

Bron: AD

Zó spreek je de bekende merknamen uit!

Zeg je Preij-mark of Prie-mark? En is het Lie-del of Li-ddel? Over de uitspraak van merknamen zoals deze kunnen de meningen flink uiteen lopen. Ikzelf sprak bv. nooit over Lie-del.

Hoog tijd om voor eens en voor altijd duidelijkheid te scheppen, aldus het AD, dat in een mooi artikel klare wijn schonk.

Primark
Het Britse kledingmerk Primark maakte onlangs een einde aan de discussie over de naam. Nadat een aantal mensen zich op sociale media publiekelijk bezighielden met de vraag wat nou de juiste uitspraak van de naam van de kledingketen is, hakte Primark de knoop door met een antwoord op haar website. ,,Een hele goede vraag'', is te lezen op de site. ,,Wij gebruiken het liefst Pr-Eye-Mark.''

Lie-del of Li-ddel?
De naam van de Duitse supermarktketen Lidl wordt op z'n Duits uitgesproken, bevestigt de winkel. Lie-del dus en niet Li-ddel, zoals de eenzame 'i' in de naam misschien doet vermoeden.

Nai-key of Naik?
Lange tijd was er veel onduidelijkheid over de naam van dit bekende sportmerk. In 2014 schepte medeoprichter Philip Knight duidelijkheid nadat een nieuwsgierige klant hem om duidelijkheid had gevraagd: Nike wordt uitgesproken als: Nai-key, met twee lettergrepen dus.

Dokter Oet-ker of Dokter Ut-ker?
Beide uitspraken voor dit merk worden veel gebruikt. Niet zo gek, aangezien de bakproducent een aantal jaar geleden plotseling van uitspraak is geswitcht. Waar het voorheen Dr. Oet-ker werd genoemd, klinkt nu Dr. Ut-ker in reclames. Een woordvoerder van Dr. Oetker schept duidelijkheid: ,,In 1891 ontwikkelde de Duitse apotheker Dr. August Oetker een recept voor bakpoeder. Sindsdien is het bedrijf uitgegroeid tot een internationale onderneming. Wij zijn er trots op dat Dr. Oetker nog steeds een familiebedrijf is. Daarom hebben wij ervoor gekozen om de merknaam voortaan net zo uit te spreken als de familienaam: Dr. Utker.''

Porsj of Por-shuh
Heeft de naam van dit snelle automerk één of twee lettergrepen? Het antwoord is twee. Het automerk Porsche is de achternaam van de Oostenrijkse uitvinder: Ferdinand Porsche en wordt uitgesproken met een zachte -uh op het eind. Voor de duidelijkheid heeft het automerk een speciale video gemaakt om de correctie uitspraak te oefenen.

A-di-das of A-DEE-das
Leg jij de klemtoon in deze naam op de a of op de di? De correcte manier om de naam van dit sportmerk uit te spreken is Ádidas, met de klemtoon op de a dus. Vernoemd naar de Duitse bedenker Adolf 'Adi' Dassler.

Ley-vais of Lee-vies?
De mensen die de bekende spijkerbroeken van dit merk steevast lee-vies noemen, hebben het fout. Alhoewel het kledingmerk in 1873 werd opgericht door de Duitse Levi Strauss, is de naam volledig geamerikaniseerd. Levi's spreek je zo uit: Ley- (rijmt op het Engelse woord key) en vais (rijmend op het Engelse woord eyes).  

Hie-oen-dai of Hoen-dai?
"De uitspraak Hie-oen-dai is correct'', laat de Nederlandse PR-manager van het automerk weten. Hoen-dai wordt ook wel gebruikt. "Maar dat is hoe de Amerikanen het uitspreken.'' De naam komt overigens uit het Koreaans en betekent modern of vooruitgang.

Populairste tweet ooit is van Obama en tegen racisme

Voormalig Amerikaans president Barack Obama heeft in een drietal berichten op Twitter gereageerd op het recente geweld in Charlottesville van afgelopen weekend. Een daarvan werd meer dan 2,9 miljoen keer geliket en is daarmee de meest gelikete tweet ooit.

Obama verdrong daarmee popster Ariana Grande van de eerste plaats. Haar tweet na de aanslag in Manchester was tot heden koploper met 2,7 miljoen likes.

Nelson Mandela

Obama plaatste op 13 augustus kort na de aanslag in drie tweets een citaat van de Zuid-Afrikaanse anti-apartheidsactivist en latere president Nelson Mandela op Twitter:

 ,,Niemand wordt geboren met haat voor een persoon met een andere huidskleur, achtergrond of geloof. Een mens leert haten, en als we kunnen leren om te haten dan kunnen we ook leren om lief te hebben. Want liefde is een natuurlijker aspect voor de mens dan haar tegenpool.''