Zon en zeuren

Zeg het met zonnepanelen..

Last van vliegen, muggen of wespen?

Last van vliegen, muggen, of wespen in uw huis? Met raamhorren en een hordeur komt er geen insect uw woning binnen. Maar waar komt deze uitvinding eigenlijk vandaan?

Amerikaanse advertenie voor een raamhor uit 1913

Jasper Buiting van IsGeschiedenis onthult het mysterie. We citeren. 

Keukenzeven
De oplossing voor dit probleem werd gevonden in 1861 door het Amerikaanse bedrijf Gilberr, Bennett and Company. Dit bedrijf produceerde namelijk keukenzeven, die ze vooral in het Zuiden van de Verenigde Staten verkochten. Door de Amerikaanse Burgeroorlog (1861-1865), waren ze nu echter van hun belangrijkste afzetmarkt afgesneden, waardoor ze met een enorme onverkochte voorraad bleven zitten. Een medewerker bedacht toen dat ze het gaas van hun zeven ook zouden kunnen gebruiken om insecten tegen te houden. Hij verfde dit gaas grijs zodat het niet zou roesten, en spijkerde het voor een raam. Hiermee was de uitvinding van de hor een feit.

Hor blijkt schot in de roos

Deze uitvinding bleek een schot in de roos. In grote delen van de Verenigde Staten vormden muggen namelijk een ware plaag. Met name in de zuidelijke staten verspreidden deze insecten bovendien de ziekte malaria, die jaarlijks duizenden slachtoffers maakte. Dankzij de hor, konden Amerikanen zich nu beter beschermen tegen deze ziekte. Zodra de Burgeroorlog voorbij was, schoten er overal in het land horfabrikanten als paddenstoelen uit de grond. De eerste exemplaren bestonden uit weinig meer dan stoffen of metalen stukken gaas, die huiseigenaren zelf aan hun raamkozijn moesten spijkeren. Later verschenen er ook een kant-en-klare raamhorren en hordeuren, die het gebruiksgemak enorm vergrootten.

Over de rest van de wereld verspreid

Dankzij nieuwe medicijnen en verbeterde hygiëne, waren ziektes als malaria rond de jaren ‘50 grotendeels verdwenen in de Verenigde Staten. Ondanks dit bleven raamhorren en hordeuren onverminderd populair. Ook zonder medische noodzaak vonden veel mensen het immers aangenaam om insecten buiten de deur te houden. Via de Verenigde Staten, vond de hor in de twintigste eeuw ook zijn weg naar Europa en de rest van de wereld. 

Lees het gehele artikel

* De geschiedenis van de hor

De waarde van de herinnering

Tweet van Mark Traa: 'Ik ben niet zo van de spreuken maar deze (van Johann Paul Friedrich Richter, een Duits schrijver) vind ik wel mooi.'

Wie heeft er verstand van CV-thermostaat?

Topsporters leven korter

Dat topsport niet per definitie gezond is, weten we. Nieuw Duits onderzoek toont aan dat olympiagangers een kortere levensverwachting hebben dan ‘gewone’ burgers. En wie goud wint, loopt een nog groter risico op vroegtijdig overlijden dan de niet-winnaars.

De Duitse onderzoeker Lutz Thieme, voormalig topzwemmer, onderzocht de sterftecijfers onder alle 6.066 olympiërs die voor het land uitkwamen op de Zomer- en Winterspelen tussen 1956 en 2016. De uitkomsten, waarover het blad Der Spiegel schrijft, zijn opvallend.

Lees het gehele artikel
* Topsport gezond? Olympiërs leven korter

Website met veel informatie over namen

De website Forebears verzamelt gegevens over namen. Bent u dus benieuwd  hoe goed uw naam en familienaam het doen in de wereld? Dan is Forebears een vermakelijke én informatieve website. 

Op basis van genealogische bronnen, zoals geboorteaktes, volkstellingen en begrafenisregisters, verzamelt de site zoveel mogelijk data over namen en maakt die inzichtelijk met kaartjes en statistieken.

Zoekmachine
Forebears is dus eigenlijk een zoekmachine voor zowel voor- als achternamen. Je kan er van zowat elke naam te weten komen in welke landen die het meest voorkomt, hoeveel mensen per land die naam dragen, hoe populair de naam is en vaak ook wat de naam betekent.
Let wel, de databank waarop de zoekmachine zich baseert, dateert van 2014. Geheel actueel is die dus niet, helemaal accuraat natuurlijk evenmin. Maar het gaat om het idee.

Meest voorkomende voornamen
Interessant is bv. om te zien wat de meest gebruikte voornamen ter wereld zijn. Hier volgt de lijst:

1 Maria            66,032,598
2 Mohammed 44,256,700
3 Jose                29,067,877
4 Mohamed 23,988,435
5 Muhammad 19,938,439
6 Wei                 19,922,873
7 Yan                 17,437,034
8 Ahmed            17,314,042
9 Mohammad    16,509,341
10 Li              15,581,687

Familieconnecties
Tot slot biedt Forebears ook links naar oorlogsverslagen, begrafenisregisters en tellingen, die wellicht zelfs handvatten kunnen bieden om oude familieconnecties op te snorren. Kortom, een leuke site voor een regenachtige, koude winterdag!

Bekijk
* Forebears

Lees ook

* Komt uw achternaam voor en in welke plaats?

* Hoe populair is uw voornaam?

‘Ze zijn slachtoffer van dit, van dat, ik kan niet tegen dat gejank’

Er wordt vandaag de dag veel gediscussieerd over racisme in Nederland. De dood van George Floyd in de Verenigde Staten zorgde voor diverse Black Lives Matter-demonstraties, terwijl de uitspraken van rapper Akwasi en analist Johan Derksen over onder meer Zwarte Piet ook voor veel ophef zorgden. Henk Fraser pleit in het huidige racismedebat voor meer nuance.

"Weet je wat het is? Discriminatie mag niet. Ik denk dat ieder normaal denkend mens zo redeneert. Alleen: je kunt ook te ver doorslaan", zegt de trainer van Sparta Rotterdam in gesprek met het Algemeen Dagblad. Fraser ziet mensen op televisie verschijnen die zich werkelijk 'overal' gekwetst over voelen. "Ze zijn slachtoffer van dit, van dat, van zus en zo. Ik kan niet tegen dat gejank."

Extremelingen
"Tegen die extremelingen aan de andere kant van het racismedebat evenmin, trouwens. Juist ook omdat het averechts werkt, dat gebrek aan nuance. In plaats van begrip, kweken ze ergernis. Die kleine groep idioten verpest het voor de rest", aldus Fraser, die aangeeft dat ook hij racisme heeft meegemaakt. Zo werd hij als tiener voor een nachttent geweigerd door een portier, terwijl zijn witte rijgenoot wel binnenkwam.

95% is geen racist
"Maar denk je dat ik mijn trots op zo'n moment liet krenken door zulke zielige types? Je moet je nooit als slachtoffer willen gedragen. Ik probeerde altijd boven domheid te staan. (...) Wat voor mij wel vaststaat, is dat zo'n portier niet symbool staat voor Nederland: 95 procent van de mensen is geen racist", stelt Fraser, die het racismeprobleem allerminst wil bagatelliseren.

Alle vormen van discriminatie
De oefenmeester geeft aan dat van de 91 Engelse profclubs er slechts 6 een manager met een kleurtje hebben. "En in de Eredivisie geldt dit, meen ik, alleen voor de trainer van Sparta. Dat zijn keiharde feiten. Er is dus heus nog genoeg werk aan de winkel. Alleen: als we een einde willen maken aan discriminatie, moet er een einde komen aan álle vormen van discriminatie."
"Neem het niet alleen op voor de groep die jij vertegenwoordigt. Nee, doe dat voor iedereen die er onder te lijden heeft. Dán kom je tot een oplossing", aldus de coach, die hoopt dat men met elkaar tot een samenleving komt waarin de tenen iets minder lang worden, 'schreeuwlelijkerds minder ruimte krijgen in de televisie-talkshows, en iedereen elkaar gewoon waardeert en respecteert'. "Dan kunnen we straks tenminste zeggen dat deze rotperiode toch iets moois heeft opgeleverd."

Bron: Voetbalzone

Bekijk en beluister ook

* Een zeer actueel lied van André van Duin

Bent u een hemaseksueel?

Nynke de Jong is een begenadigd columniste van het AD. Vorige week schreef ze een column onder de titel 'Hemasueel'. 

Ik las het eerst als hemaseksueel. En vond dat een mooie vondst. Maar ontdekte toen, dat ze zichzelf een Hemasueel vindt. Ook een goede vondst. We citeren het begin van de de column.

Altijd al
"Ik ben een Hemasueel. Altijd al geweest. Als tiener was het dé plek om een nieuwe agenda te scoren, en van die stapeltorentjes met lipgloss of oogschaduw, waardoor heel vrouwelijk puberend Friesland met blauwe glitteroogleden rondliep. Ik kocht er meters kaftpapier, schriften, pennen en wat ik verder nog mee kon slepen in mijn veel te zware boekentas. Onderbroeken en strings. Mijn eerste BH was er natuurlijk eentje van de Hema, want waar moest je die anders in Sneek kopen? Een vangnet voor twee van die erwten, maar toch een BH aan.

Twintig jaar later is mijn liefde nog altijd niet bekoeld."

Lees de gehele column
* Investeerders komen en gaan, maar in de Hema blijft half Nederland zijn onderbroeken kopen

Hun gaan verhuizen

Een kapper zit met een vriend op een terras. Er komt een echtpaar voorbijgelopen. De kapper zegt: "Hun gaan verhuizen." 

De vriend: "Zij"

De kapper: "Nee, hun gaan verhuizen"

De vriend (heel pertinent): "Zij"

De kapper (verbaasd): "O, en hij dan?" 

Tweet van taalkundige Wim Daniëls

Donald Duck wil van naam veranderen

Vera Lynn: We'll Meet Again

De Britse zangeres Vera Lynn is op 103-jarige leeftijd overleden. De zangeres en actrice is vooral bekend van de hit We’ll Meet Again, waarvan haar vertolking enorm populair was tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Vera Lynn zingt in 1941 in een munitiefabriek in Engeland

In 1939 nam ze We’ll meet again op, een liedje doordrenkt van melancholie. Het werd voor miljoenen Britse en Amerikaanse soldaten die in Europa, Afrika en Azië vochten het lijflied dat hen terug voerde naar huis, dikwijls duizenden kilometers ver weg. En naar hun geliefden van wie ze soms jaren waren gescheiden.

Tekst
We’ll meet again, don’t know where, don’t know when, but I’ll know we’ll meet some sunny day…

Corona-lied
In het voorjaar van 2020 verbeterde ze op 103-jarige leeftijd haar eigen record van oudste nog in leven zijnde artiest met een notering in de Britse hitlijst, toen Koningin Elizabeth de woorden ‘we’ll meet again’ gebruikte in een speech tijdens de lockdown als gevolg van de coronacrisis en het nummer daarna weer veel gedraaid werd.

Land of hope and glory
Willem Duys wist in 1962 Vera Lynn na veel aandrang zo ver te krijgen om op het Grand Gala du Disque samen met de Maastrichter Staar het lied Land of hope and glory te zingen. Het werd ook een groot succes in Nederland en over de gehele wereld.

Beluister
* Vera Lynn - We'll Meet Again
* Vera Lynn - Land of Hope and Glory
* NOS journaal herdenking overlijden Vera Lynn

Waarom hamsterden mensen WC-papier?

U herinnert zich het vast nog wel: die horden hamsteraars in de begindagen van de lockdown, die hun voorraadkasten vol stopten met pakken wc-papier. Waarom toch was en is de vraag. 

De wetenschappers van het Duitse Max Planck Institut hebben een poging gewaagd het fenomeen te verklaren en het dagblad Trouw publiceert de resultaten. We citeren.

Persoonlijkheidsstructuur
Via sociale media vonden zij 1029 volwassen hamsteraars uit 35 landen bereid mee te doen aan een onderzoek. De onderzoekers vroegen de hamsteraars naar hun inkoopgedrag en analyseerden hun persoonlijkheidsstructuur. Mensen die zich van nature snel zorgen maken, bleken bovengemiddeld vertegenwoordigd in de hamstergroep. Een andere goede voorspeller van hamstergedrag is de neiging van mensen om de zaken goed op orde te hebben. Dat zijn de types die houden van een strakke planning, voorzichtig en perfectionistisch zijn.

Ouderen en Amerikanen meer 
Ouderen bleken in de eerste dagen van de lockdown meer behoefte te hebben aan wc-rollen dan jongeren. Ook bleken Amerikanen grotere hoeveelheden wc-rollen in te slaan dan Europese hamsteraars.

Psychologie en situatie
Toch kregen de onderzoekers niet helemaal de vinger achter de reden van het hamstergedrag. De persoonlijkheid van iemand is slechts voor een klein deel de verklaring voor het wc-papiergedrag. Er moeten ook ‘psychologische verklaringen en situationele factoren’ meespelen, stellen de onderzoekers.

Oerinstinct en kopieergedrag
Toen het hamstergedrag zich in maart op het hoogtepunt bevond, probeerden psychologen het gedrag ook al te duiden. De verklaring zochten zij vaak in ons oerinstinct, dat zich bij een groep mensen vertaalde in het motto: zorg voor een goed gevulde voorraadkast, want we moeten allemaal poepen, en dat weten we van elkaar, dat we allemaal moeten poepen. Kopieergedrag speelt ook een rol. Zien hamsteren, doet hamsteren. Helemaal als hamstergedrag ook nog eens de media haalt.

Nog lang geen volledig begrip
En toch “zijn we nog ver verwijderd van een volledig begrip over dit fenomeen”, zegt Theo Toppe, een van de onderzoekers over het grootschalig inslaan van wc-papier.

Bron: Dagblad Trouw

Zo schrijf je een liefdesbrief

Mark Traa schrijft een verhaal over liefdesbrieven. 

Dit is wellicht de mooiste aanhef ooit, van een vrouw aan haar man op zee. De aanhef dateert uit de 18e eeuw: 

'Zeer waarde en geagte teer beminde lieve man en voor altoos uijtverkooren tweede ziel en schat.'

Aanhef anno 2020

'Hoi'.

Bron: Tweets van Mark Traa